Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve ses kayıtları, yayıldıktan sonra geri alınması güç bir zarar üretir. Bu tür dosyalarda başarı, hukuki argümanın gücünden çok müdahalenin hızına ve delilin ilk anda korunmasına bağlıdır. Bu rehber TCK 243-245 kapsamındaki bilişim düzenlemeleri, 5651 sayılı kanun ve KVKK ekseninde platform başvurusu ile yargı yolunun nasıl birlikte yürütüleceğini ele alır.
Delili Kaybetmeden Önce Sabitlemek
İçerik silindiğinde bağlantı çalışmaz hâle gelir; bu nedenle şikâyet öncesinde kaydın sabitlenmesi gerekir. Sabitlemede tam bağlantı adresi, içeriği yayınlayan hesabın kimliği, yayın tarihi, etkileşim sayıları ve içeriğin kendisi bir arada tutulmalıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıftır; tarih ve adres bilgisi görünen tam sayfa kayıtları, mümkünse noter tespiti ile desteklenmelidir.
Platform Başvurusu: Hızlı Ama Sınırlı Bir Araç
- Platformun kendi bildirim mekanizması genellikle en hızlı sonuç veren yoldur.
- Başvuruda içeriğin sentetik olduğunu gösteren somut açıklama yapılmalıdır.
- Başvuru numarası, tarih ve platformdan gelen yanıt mutlaka saklanmalıdır.
- İçerik kaldırılsa bile kopyaları başka hesaplarda yayılmaya devam edebilir.
- Platformun reddi, yargı yoluna başvurmaya engel değildir ve dosyaya delil olarak eklenir.
Platform başvurusunun tek başına yeterli sayılması, en sık görülen stratejik hatadır. İçerik kaldırılsa dahi failin tespiti ve zararın giderilmesi için ayrı süreçler işletilmesi gerekir.
Üç Ayrı Hukuki Hat
Deepfake dosyaları çoğu zaman üç hattı aynı anda ilgilendirir. Birincisi, içeriğe erişimin engellenmesi veya içeriğin çıkarılmasına yönelik 5651 sayılı kanun kapsamındaki talep; bu talep yargısal bir karar gerektirir ve idari bir kuruma yapılan bildirimle karıştırılmamalıdır. İkincisi, fiilin suç oluşturup oluşturmadığına ilişkin cezai süreçtir; burada bilişim sistemine yönelik fiiller TCK 243-245 kapsamında değerlendirilirken, içeriğin niteliğine göre kişilik haklarına yönelen diğer suç tipleri de gündeme gelir. Üçüncüsü, kişisel verinin hukuka aykırı işlenmesi boyutudur ve KVKK çerçevesinde ayrı bir başvuru mekanizması işler. Bu üç hattan birine yapılan başvuru, diğerlerinin yerine geçmez.
Erişim Engelleme Talebini Etkili Kurmak
- Her bağlantıyı ayrı satırda ve tam adresiyle listeleyin.
- İçeriğin neden sahte olduğunu, mümkünse teknik gerekçeyle açıklayın.
- Gecikmesinde sakınca bulunduğunu somut sonuçlarla ortaya koyun.
- Aynı içeriğin yeniden yayımlanması ihtimaline karşı takip planı kurun.
- Kaldırma sonrası arama sonuçlarında kalan izler için ayrı talep hazırlayın.
Bu açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir; içeriğin türü ve yayıldığı mecra izlenecek yolu değiştirebilir. Yayılma hızı yüksek olduğundan, içeriği fark ettiğiniz gün hukuki destek almanız zararın sınırlanmasında belirleyici olur.