Oltalama saldırılarında zarar birkaç dakikada doğar, hukuki mücadele ise aylar sürer. Bu asimetriyi yönetmenin tek yolu, ilk saatlerde doğru kayıtları almak ve sonrasında ceza ile tazminat yollarını ayrı takvimlerde yürütmektir. TCK'nın 243-245 maddeleri bilişim sistemine girme, sistemi engelleme ve banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması fiillerini düzenler; 5651 sayılı Kanun içerik ve erişim boyutunu, KVKK ise verinin hukuka aykırı ele geçirilmesi boyutunu ilgilendirir.
İlk saatler: dijital delilin ömrü kısadır
Sahte site kısa sürede kapanır, SMS bağlantısı ölür, uygulama bildirimleri silinir. Bu nedenle mağdurun yapması gereken ilk iş, ekran görüntüsü almak değil, ekranın tamamını tarih-saat görünecek şekilde kaydetmektir. Alınması gereken kayıtlar arasında gelen mesajın ham içeriği, bağlantı adresi, arama kayıtları, işlem saatleri ve hesap hareketleri bulunur.
İki ayrı saat: şikâyet ve tazminat
Ceza şikâyeti ile tazminat talebi farklı sürelere tabidir ve biri diğerini beklemez. Şikâyetin gecikmesi delilin kaybolmasına yol açar; tazminat yolunun gecikmesi ise zamanaşımı ve hak düşürücü süre tartışmalarını gündeme getirir. Ceza dosyasındaki gelişmeyi beklemek çoğu zaman hak kaybı üretir, çünkü hukuk yargılamasında bekletici mesele kararı verilip verilmeyeceği baştan bilinmez.
Şikâyet dilekçesinde bulunması gerekenler
- Olayın dakika dakika akışı ve mağdurun hangi işlemi hangi saatte yaptığı.
- Paranın aktarıldığı hesap bilgileri ve varsa aracı hesaplar.
- Trafik kayıtları ile abone bilgilerinin ilgili yerlerden istenmesi talebi.
Aracı kuruluşun sorumluluğu tartışması
Ödeme kuruluşu veya bankanın sorumluluğu, işlemin güvenli kimlik doğrulamayla yapılıp yapılmadığı, olağan dışı işlem uyarısının çalışıp çalışmadığı ve mağdurun ağır kusurunun bulunup bulunmadığı üzerinden tartışılır. Bu nedenle kuruma yapılan yazılı başvuru ve alınan yanıt, sonraki aşamanın en değerli belgesidir. Sözlü çağrı merkezi görüşmeleri yerine yazılı kanal tercih edilmeli, başvuru numarası saklanmalıdır.
Veri ihlali boyutunu atlamayın
Kişisel verilerin bir kurum kaynaklı sızıntıyla ele geçirildiği yönünde emare varsa, KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurul'a şikâyet yolu ayrıca değerlendirilmelidir. Bu yol, hem sorumluluk zincirini genişletir hem de tazminat davasında kusurun ortaya konulmasına yardımcı olur.
Takvimi tek sayfada tutmak
- Olay saati ve fark edilme saati.
- Bankaya bildirim ve yazılı başvuru tarihi.
- Şikâyet tarihi ve soruşturma numarası.
- Kuruma verilen yanıt süresinin bittiği gün.
- Tazminat yolunda başvurulacak son tarihin bir ay öncesine konulan uyarı.
Her oltalama dosyası kendi teknik ayrıntısıyla değerlendirilir. Zararın büyüklüğü ve aktarım zinciri karmaşıksa, adımların bir uzmanla birlikte planlanması zaman kazandırır.