Bir kişinin hukuka aykırı ve kusurlu davranışıyla başkasına zarar vermesi haksız fiil sorumluluğunu doğurur. Zarar görenin izleyeceği yol; ihtar ile karşı tarafı temerrüde düşürmekten dava yoluyla tazminat istemeye kadar uzanır. Sorumluluğun çerçevesi TBK'da, usul HMK'da, tüketici işlemleriyle kesiştiğinde ise TKHK'da düzenlenir.
Haksız Fiilin Dört Unsuru
Tazminat talebinin ayakta durması için dört unsurun birlikte bulunması gerekir: hukuka aykırı bir fiil, kusur, gerçek bir zarar ve fiil ile zarar arasında illiyet bağı. Dava öncesi hazırlıkta bu dört unsurun her biri ayrı ayrı belgeye bağlanmalıdır; çünkü karşı taraf çoğunlukla kusurun ya da illiyet bağının bulunmadığını ileri sürer.
İhtarın İşlevi
Para borçlarında ihtar, borçluyu temerrüde düşürerek faiz işletmeye başlamak açısından önemlidir. Haksız fiilde faiz kural olarak fiil tarihinden işleyebilse de, ihtar hem uzlaşma kapısını açar hem de karşı tarafın bilgilendirildiğini belgeler. İhtarın içeriği ölçülebilir olmalı; talep edilen tutar ve dayanağı somut gösterilmelidir.
Zamanaşımına Dikkat
- Zarar gören, zararı ve failin kim olduğunu öğrendiği andan itibaren işleyen süreyi izler
- Fiilin üzerinden geçen daha uzun bir azami süre de ayrıca gündeme gelir
- Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulanabilir
- Öğrenme anı ispat açısından belgelenmelidir
Zararın Kalemlere Ayrılması
Maddi zarar; fiilî zarar ve yoksun kalınan kâr olarak ayrılır. Bedensel zararlarda tedavi gideri, kazanç kaybı ve varsa kalıcı etki ayrı kalemlerde hesaplanır. Manevi zarar ise ayrı bir talep olarak, olayın ağırlığına göre değerlendirilir. Kalemler karışık sunulduğunda talep zayıflar.
Her haksız fiil dosyası, zararın türü ve kusurun ispatına göre farklı ilerler. Bu içerik genel bilgilendirmedir; somut olayınızda profesyonel destek almanız önerilir.