Sözleşme uyuşmazlıklarında haklılık ile ispat edilebilirlik farklı şeylerdir. Karşı tarafın yükümlülüğünü yerine getirmediğinden emin olabilirsiniz; asıl soru, bunu dosyaya nasıl taşıyacağınızdır. Bu rehber, ihlal anından dava aşamasına kadar delil kurgusunun nasıl oluşturulacağını ele alıyor.
İhlali Belgeye Dönüştüren İlk Adım
Sözlü uyarılar dosyada iz bırakmaz. TBK kapsamında temerrüdün doğması, seçimlik hakların kullanılabilmesi ve ek süre verilmesi çoğu zaman usulüne uygun bir ihtara bağlıdır. İhtarnamede hangi edimin, hangi tarihte, hangi sözleşme hükmüne aykırı biçimde yerine getirilmediği yazılmalı; verilen süre ve süre sonunda kullanılacak hak açıkça belirtilmelidir. Genel ifadelerle yazılmış bir ihtar, sonradan hangi hakkın seçildiği tartışmasını doğurur.
Yazılı Delil Kuralını Baştan Hesaba Katmak
HMK, belirli bir değerin üzerindeki hukuki işlemlerin senetle ispatını kural haline getirir; bu sınırın üzerindeki bir iddia tanıkla ispat edilemez. Bu nedenle sözleşme yazılı değilse, delil başlangıcı sayılabilecek yazışmalar, banka dekontları, teslim tutanakları ve e-posta trafiği baştan derlenmelidir. Karşı tarafın imzasını taşımayan ama onun tarafından gönderildiği anlaşılan yazılı beyanlar, çoğu dosyada tabloyu değiştirir.
Delil Eksikliğinin Tipik Kaynakları
- Sipariş ve teslimatın yalnızca telefonla yürütülmesi, hiçbir yazılı iz bırakılmaması
- Ayıplı ya da eksik ifanın tespit edilmeden malın kullanılmaya devam edilmesi
- Zararın kalemlere ayrılmadan tek bir toplam rakam olarak iddia edilmesi
- Karşı tarafın ödeme veya kabul anlamına gelebilecek beyanlarının kayıt altına alınmaması
- Delil tespiti istenebilecek durumlarda bu yola başvurulmaması
Talebi Ölçülebilir Yazmak
- Asıl alacak, gecikme faizi ve varsa cezai şart ayrı kalemler halinde gösterilir.
- Her kalem için dayanak sözleşme hükmü ve hesap yöntemi belirtilir.
- Belirsiz alacak veya kısmi dava tercihinin gerekçesi dilekçede açıklanır.
- Ticari ilişki söz konusuysa dava şartı arabuluculuk aşaması önce tamamlanır.
- Karşı tarafın tüketici sıfatı varsa TKHK kapsamındaki özel yolların uygulanıp uygulanmayacağı kontrol edilir.
Karşı İddialara Hazırlık
Dava açılmadan önce karşı tarafın olası savunmaları listelenmelidir: zamanaşımı, ifanın kabul edilmiş olması, kendi edimini yerine getirmeme, sözleşmenin uyarlanması talebi. Her savunma için önceden bir cevap belgesi hazırlamak, cevaba cevap aşamasında yaşanan hazırlıksızlığı önler. Böylece delil listesi, yalnızca kendi iddianızı değil, gelecek itirazları da karşılayacak biçimde kurulmuş olur.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. Sözleşmenizin türü, tarafların sıfatı ve uyuşmazlığın değeri izlenecek yolu değiştirebileceğinden, ihtarname göndermeden önce bir avukata danışmanız faydalı olacaktır.