Haksız fiil kaynaklı tazminat taleplerinde dava dilekçesi çoğu zaman olayı anlatır ama ispat planını kurmaz. Oysa TBK'nın haksız fiil hükümleri uyarınca sorumluluk, birbirinden bağımsız unsurların ayrı ayrı ortaya konmasını gerektirir. Unsurlardan biri boş kaldığında, diğerlerinin ne kadar güçlü belgelendiği sonucu değiştirmez.
Dört Unsur, Dört Ayrı Delil Kümesi
- Fiil ve hukuka aykırılık: olayı gösteren tutanak, kamera kaydı, yazışma, resmî rapor
- Zarar: fatura, onarım bedeli, gelir kaybını gösteren kayıtlar, sağlık evrakı
- İlliyet bağı: zararın o fiilden doğduğunu gösteren teknik değerlendirme veya kronoloji
- Kusur: davranışın gereken özenden sapmasını ortaya koyan standart ve karşılaştırma
Bu kümelerin her biri için dosyada en az bir somut belge bulunup bulunmadığı, dava açılmadan önce kontrol edilmelidir.
Zararın Hesabı Tahmine Bırakılmamalı
Maddi zarar kalemleri, fiilî zarar ve yoksun kalınan kazanç ayrımıyla listelenmelidir. Belirsizlik varsa belirsiz alacak veya kısmi dava tercihleri, harç ve faiz sonuçlarıyla birlikte değerlendirilir. Manevi tazminatta ise miktarın gerekçesi olayın ağırlığı, tarafların durumu ve etkinin süresiyle açıklanmalıdır. Talebin ölçülebilir yazılması, sonraki aşamada ıslah ihtiyacını da azaltır.
Zamanaşımında İki Ayrı Saat İşler
Haksız fiilde zamanaşımı, zarar görenin zararı ve failini öğrenmesine bağlı kısa süre ile fiilin gerçekleşmesinden itibaren işleyen uzun süre şeklinde iki katmanlıdır. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımının uygulanabileceği hâller ayrıca değerlendirilmelidir. Öğrenme anının tarihlendirilebilmesi için ihtarname, e-posta veya rapor tarihleri baştan dosyalanmalıdır.
Başvuru Adımları
- Olay kronolojisi, tarih ve kaynak sütunlu tek bir tabloda kurulur.
- Delili üçüncü kişide bulunan kalemler için celp talepleri önceden belirlenir.
- Uyuşmazlık ticari nitelikteyse veya tüketici işlemine dayanıyorsa, arabuluculuk ve TKHK kaynaklı ön aşama yükümlülükleri kontrol edilir.
- Faiz başlangıcı için temerrüt anı ihtarnameyle netleştirilir.
- Karşı tarafın müterafik kusur savunmasına karşı cevap delilleri baştan ayrılır.
Kapanış
Bu içerik yol gösterici bir çerçeve sunar; her olayın kendi teknik ve olgusal özellikleri hesabı ve süreleri değiştirebilir. Zarar kalemleri tam listelenmeden dava açmak, çoğu zaman sonradan kapatılamayan bir eksiklik yaratır.