Sözleşmeye aykırılık iddiası çoğu zaman kolay kurulur; asıl tartışma, zararın miktarında düğümlenir. TBK ve HMK çerçevesinde yürüyen bu dosyalarda hesap kalemleri belgeye bağlanmadığında talep, haklı olsa bile ölçülemediği için kısmen karşılıksız kalabilir. Aşağıda, tazminat hesabının nasıl kurulacağı ve hesaba yönelik itirazın hangi sırayla yürütüleceği ele alınıyor.
Zararı Kalemlere Ayırmadan Talep Yazılmaz
Tek satırlık bir tazminat rakamı, karşı tarafa da mahkemeye de neyin tartışılacağını göstermez. Fiilî zarar, yoksun kalınan kazanç, yapılan masraflar ve gecikmeden doğan kalemler ayrı başlıklarda gösterildiğinde, her kalem kendi delilini de yanında getirir. Bu ayrım, ileride bilirkişi raporuna itiraz edilecekse hangi bölümün hedefleneceğini de baştan belirler.
Hesabı Ayakta Tutan Belge Grupları
- Sözleşme metni ve varsa ekleri, değişiklik yazışmaları
- Edimin ifa edildiğini veya edilmediğini gösteren teslim, kabul ve tutanak kayıtları
- Ödeme ve fatura kayıtları ile bunların sözleşme kalemleriyle eşleşmesi
- Temerrüde düşürmeye ilişkin ihtar ve tebliğ belgeleri
- Zararın büyümesini önlemek için yapılan işlemlere ilişkin kayıtlar
Bilirkişi Raporuna İtirazın Tekniği
Rapora itiraz, sonuçtan hoşnutsuzluk bildirmek değildir. Etkili itiraz, raporun hangi veriyi kullandığını, hangi belgeyi görmezden geldiğini ve hangi varsayımı gerekçelendirmediğini gösterir. Uygulamada en verimli yöntem, rapordaki her hesap satırının karşısına dosyadaki belge numarasını yazmak ve eşleşmeyen satırları ayrıca listelemektir. Bu yapıldığında ek rapor veya yeni heyet talebi de somut bir zemine oturur.
İtiraz Sürecinin Sırası
- Rapor tebliğ tarihi kaydedilir ve itiraz için tanınan süre takvime işlenir.
- Rapordaki maddi hatalar, hukuki değerlendirme itirazlarından ayrı başlıkta toplanır.
- Eksik incelenen kalem için hangi belgenin nereden getirtileceği açıkça talep edilir.
- Karşı tarafın itirazlarına cevapta, kendi hesabınızın dayanağı tekrar özetlenir.
- Ek rapor da yetersiz kalırsa, yeni heyet talebinin gerekçesi teknik uyuşmazlığa dayandırılır.
Faiz ve Başlangıç Tarihi Sorunu
Tazminat dosyalarında sıkça gözden kaçan konu, alacağın hangi andan itibaren istenebilir hâle geldiğidir. Temerrüdün nasıl ve ne zaman gerçekleştiği belgelenmediğinde, hesap doğru kurulmuş olsa bile talebin bir bölümü karşılıksız kalabilir. İhtarın içeriği, muhataba ulaşma biçimi ve verilen süre bu yüzden en başından itibaren kayıt altına alınmalıdır.
Bu metin genel bir yol haritası sunar; sözleşmenin türü ve tarafların ticari sıfatı hesabın kurulmasını değiştirebilir. Talebinizi ölçülebilir biçimde yazmadan önce dosyanızı bir hukukçuyla gözden geçirmeniz yararlı olacaktır.