Tazminat davalarında sorumluluğun varlığı kabul edilse bile, hüküm kurulabilmesi için zararın miktarının gösterilmesi gerekir. TBK ve HMK ekseninde yürüyen bu dosyalarda en sık karşılaşılan sonuç, haklı bulunan davacının talebinin belgesizlik nedeniyle kısmen reddedilmesidir. Bu nedenle dilekçe yazılmadan önce zararın hangi kalemlerden oluştuğu ve her kalemin hangi belgeyle destekleneceği kâğıt üzerinde çıkarılmalıdır.
Sözleşmesel Sorumluluk ile Haksız Fiil Ayrımı Neden Önemli?
Talebin dayanağı sözleşme ise borcun ifa edilmediğini ispat yükü ile kusura ilişkin varsayımlar farklı işler; haksız fiilde ise fiil, kusur, zarar ve illiyet bağının tamamı gösterilmelidir. Zamanaşımı bakımından da tablo değişir: haksız fiilden doğan talepler zararın ve failin öğrenilmesinden itibaren iki, her hâlde fiil tarihinden itibaren on yıllık süreye tabidir. Sözleşmeden doğan taleplerde ise ilişkinin niteliğine göre farklı süreler uygulanır.
Zarar Kalemlerinin Ayrıştırılması
- Fiilen yapılan harcamalar; fatura, dekont ve ödeme belgeleri
- Kazanç kaybı; kayıtlı gelir ve faaliyetin kesintiye uğradığı dönemin gösterilmesi
- Onarım veya yenileme bedeli; teklif ve keşif belgeleri
- Manevi zarar için olayın ağırlığını ortaya koyan somut olgular
- Gecikme kaynaklı zararda ihtar tarihinin belgelenmesi
Bilirkişi İncelemesinden Verim Alma
- Bilirkişiye sorulacak sorular dilekçede açık ve sınırlı biçimde yazılır.
- İnceleme için gerekli belgeler rapor öncesinde dosyaya kazandırılır.
- Rapora itiraz süresi kaçırılmaz; itiraz genel beyanla değil kalem bazında yapılır.
- Ek rapor veya yeni heyet talebinin gerekçesi somut çelişkiye dayandırılır.
Talep Sonucunun Kurulmasındaki Usul Riski
Zarar miktarının başlangıçta tam olarak belirlenemediği durumlarda talebin nasıl kurulacağı kritik bir tercihtir. Miktarın sonradan artırılabilmesine imkân veren dava türlerinin koşulları taşınmadığında, fazlaya ilişkin haklar korunmadığında veya ıslah imkânı süresinde kullanılmadığında, gerçek zararın bir kısmı hüküm altına alınamaz hâle gelir. Tüketici sıfatının bulunduğu ilişkilerde ayrıca TKHK kapsamındaki başvuru yolunun tüketilmesi gerekip gerekmediği baştan kontrol edilmelidir.
Buradaki bilgiler genel çerçeve sunar; sözleşme hükümleri ve olayın gelişimi sonucu değiştirebilir. Zamanaşımı süreleri işlemeye devam ettiğinden, talep hakkınız olduğunu düşündüğünüz anda belgelerinizle birlikte hukuki değerlendirme almanız yerinde olacaktır.