Sözleşmeye aykırılık iddiası, hukuki dayanağı ne kadar güçlü olursa olsun rakamla desteklenmediğinde eksik kalır. TBK çerçevesinde kurulan sorumluluk, HMK'nın ispat ve talep kurallarıyla birlikte işler; taraflardan biri tüketici konumundaysa TKHK hükümleri de değerlendirmeye girer. Bu rehber, ihlalin tespitinden zarar kalemlerinin belgelenmesine uzanan çalışmayı ve usul kaynaklı kayıpları ele alıyor.
Önce İhlali Tarihlendirin
Hangi edimin ne zaman yerine getirilmesi gerektiği ve fiilen ne zaman yerine getirildiği, dosyanın omurgasıdır. Sözleşmedeki teslim ve ödeme takvimi ile fiili akış yan yana yazıldığında, gecikmenin süresi ve niteliği kendiliğinden görünür hale gelir. Bu çizelge olmadan yapılan zarar hesabı, itiraz karşısında dayanaksız kalır.
Zarar Kalemlerini Ayrıştırmak
Talep tek bir toplam rakam olarak değil, kalemler halinde kurulmalıdır. Fiilen yapılan harcamalar, elde edilemeyen kazanç, ikame tedarik nedeniyle doğan fark ve sözleşmede kararlaştırılmışsa ceza koşulu birbirinden ayrı gerekçelere dayanır. Her kalemin karşısına o kalemi ispatlayan belge yazıldığında, bilirkişi incelemesi de hızlanır.
Temerrüt ve İhtarın İspatı
- İhtarın içeriği ve karşı tarafa ulaştığı tarih
- Verilen ek sürenin açık biçimde belirtilmiş olması
- Ayıp veya eksikliğin bildirildiği yazışmalar
- Karşı tarafın cevabı ve varsa kısmi ifa girişimleri
- Sözleşmenin sona erdirildiği anın belgelenmesi
Talebin Türünü Doğru Seçmek
Zararın tamamı baştan hesaplanamıyorsa talebin nasıl kurulacağı ayrı bir karardır. Miktarı belirlenebilir bir alacağı eksik gösteren talepler ileride ek dava ve faiz kaybı doğurabilir; buna karşılık dayanağı olmadan geniş tutulan taleplerde masraf yükü artar. Karar verilirken elde bulunan belgelerin hesaplamaya ne kadar imkan verdiği gerçekçi biçimde değerlendirilmelidir.
Usule Aykırı İşlem Riski
Ticari uyuşmazlıkların bir bölümünde dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması dava şartıdır; bu adım atlandığında dosya esasa girilmeden usulden reddedilebilir. Ayrıca delillerin ve tanıkların yasal aşamada bildirilmemesi, bilirkişi raporuna süresinde itiraz edilmemesi ve zamanaşımının gözden kaçması sık rastlanan kayıp sebepleridir.
Bu içerik genel bir çerçeve sunar; sözleşmenin türü, tarafların sıfatı ve zararın yapısı sonucu değiştirebilir. Talebinizi kurmadan önce belgelerinizi bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz önerilir.