Tazminat dosyalarında talebin reddedilmesinin en sık nedeni sorumluluğun bulunmaması değil, zararın miktarının gösterilememesidir. Karşı tarafın kusuru kabul edilse bile, hesaplanamayan zarar hüküm altına alınamaz. Bu rehber, tazminat hesabını dosyanın başında kurmayı ve her kalemi ayrı bir belgeye bağlamayı konu alıyor.
Zararı Kalemlere Ayırmadan Rakam Yazmayın
Toplu bir tutar yerine zararın kalemlere ayrılması, hem hesabın denetlenebilir olmasını hem de kısmi kabul ihtimalinde talebin tamamen çökmemesini sağlar. Fiilî zarar, yoksun kalınan kazanç, onarım ve yenileme giderleri, dosya masrafları ve varsa manevi talep birbirinden ayrı satırlarda gösterilmelidir. Her satırın karşısına o kalemi ispatlayan belgenin adı yazıldığında, dilekçe ile delil listesi kendiliğinden uyumlu hale gelir.
Hangi Belge Hangi Kalemi Taşır
- Fatura, ödeme dekontu ve banka kaydı: fiilen yapılan harcamalar
- Ticari defter, gelir kayıtları ve karşılaştırmalı dönem verileri: kazanç kaybı
- Teklif, keşif ve teknik değerlendirme yazıları: onarım maliyeti
- Sözleşme ve ekleri: kararlaştırılmış cezai şart ve gecikme sonuçları
- Yazışmalar: zararın karşı tarafa bildirildiği an ve verilen yanıt
Bilirkişi İncelemesine Hazırlıklı Girmek
Hesap yönünden teknik inceleme yapılan dosyalarda, incelemeye sunulan malzemenin düzeni raporun içeriğini belirler. Belgeler tarih sırasına dizilmiş, para birimi ve dönemler netleştirilmiş, hesabın dayandığı varsayımlar açıkça yazılmış olmalıdır. Rapora karşı beyanda ise genel itiraz yerine, hangi kalemin hangi belgeye rağmen eksik değerlendirildiği tek tek gösterilmelidir.
Talep Sonucunun Yazımı ve Sonradan Artırım
Talep sonucu, TBK kapsamındaki sorumluluk temeliyle uyumlu ve HMK usulüne göre belirli biçimde yazılmalıdır. Hesabın ancak inceleme sonrası netleşeceği dosyalarda, usul hukukunun bu durum için öngördüğü dava türü ve talep artırım imkânı baştan planlanmalıdır. Tüketici işlemlerinden doğan taleplerde ise TKHK kapsamındaki özel düzenlemelerin, uygulanacak usul ve görevli mahkeme bakımından ayrıca gözetilmesi gerekir.
Sık Rastlanan Hesap Hataları
- Aynı zararın iki farklı kalem altında tekrar talep edilmesi
- Vergi ve sigorta gibi geri alınabilir kalemlerin zarara eklenmesi
- Faiz başlangıcının dayanağının dilekçede gösterilmemesi
- Zararı azaltma yönünde atılan adımların dosyaya yansıtılmaması
Zarar hesabı, olayın özelliğine ve sözleşme metnine göre değişir. Kendi dosyanızda hangi kalemin hangi belgeyle taşınabileceğini bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz, sonradan yapılacak düzeltmelerden daha etkili olur.