Tazminat dosyalarında kaybedilen davaların çoğu, olayın yaşanmadığı için değil, zararın ve nedensellik bağının ölçülebilir biçimde ortaya konulamadığı için kaybedilir. Bu nedenle ispat planı, dilekçe yazımından önce kurulmalı ve her iddia bir belgeye bağlanmalıdır.
Talebin hukuki temelini seçmek
Aynı olay hem sözleşmeye aykırılık hem haksız fiil olarak nitelendirilebilir. Türk Borçlar Kanunu bakımından bu seçim yalnızca teorik değildir: ispat yükü, zamanaşımı ve kusur tartışması buna göre değişir. Haksız fiile dayalı taleplerde zararı ve failini öğrenme anından işleyen iki yıllık ve fiilin işlendiği tarihten itibaren on yıllık süreler; sözleşmeye dayalı taleplerde ise sözleşmenin türüne göre belirlenen süreler gündeme gelir. Temel seçilmeden delil listesi hazırlanamaz.
Zarar kalemlerini ayrıştırma
- Fiilen yapılan harcamalar ve bunları gösteren fatura, dekont, rapor
- Kazanç kaybı iddiası ve dayanağı olan dönemsel gelir kayıtları
- Malvarlığında oluşan değer kaybının tespiti
- Manevi zarar iddiasının dayandığı somut olgular
- Zararın artmasını önlemek için alınan tedbirler ve bunların maliyeti
Yazılı delil kuralının pratik etkisi
Hukuk Muhakemeleri Kanunu, belirli bir parasal sınırı aşan hukuki işlemlerin senetle ispatını öngörür ve bu sınır her yıl güncellenir. Bu nedenle sözleşmeye dayalı bir talepte tanık deliline güvenmek riskli olabilir; delil başlangıcı sayılabilecek bir yazılı belge bulunup bulunmadığı baştan araştırılmalıdır. Tüketici sıfatının bulunduğu ilişkilerde ise 6502 sayılı Kanun kapsamındaki koruyucu hükümler ve farklı başvuru yolu ayrıca değerlendirilmelidir.
Dava öncesi kontrol sırası
- Hukuki temel seçilir ve zamanaşımı buna göre hesaplanır.
- Zarar kalemleri tek tabloda toplanır, her kaleme belge eşleştirilir.
- Nedensellik bağını gösteren ara halkalar yazılı olarak sıralanır.
- Bilirkişi incelemesi gerekecek konular önceden belirlenir.
- Talep tutarı, belirsiz alacak veya kısmi dava tercihine göre yeniden düzenlenir.
Karşı tarafın açacağı alanlar
Savunmada en sık kullanılan başlıklar müterafik kusur, zararın azaltılması yükümlülüğüne uyulmaması ve zararın abartılmasıdır. Bu nedenle dosya kurulurken kendi tarafınızın davranışları da gözden geçirilmeli; olaydan sonra atılan adımların zararı artırmadığı belgeyle gösterilebilmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Zamanaşımı ve ispat kuralları talebin niteliğine göre değiştiğinden, dava açmadan önce dosyanızın kendi verileriyle profesyonel bir değerlendirme yapılması önerilir.