Haksız fiilden doğan tazminat taleplerinde davacı, yalnızca bir zarara uğradığını değil, bu zararın belirli bir davranıştan doğduğunu da göstermek zorundadır. TBK'nın sorumluluğa ilişkin hükümleri, HMK'nın ispat düzeni ve tüketici sıfatının bulunduğu hallerde TKHK aynı olayda birlikte devreye girebilir. Bu rehber, delil kurgusundaki eksikliklerin yol açtığı usul riskini azaltmayı amaçlıyor.
Üç Unsuru Ayrı Ayrı Kanıtlamak
Dilekçelerde en sık görülen zayıflık, fiil, zarar ve illiyet bağının tek bir anlatım içinde eritilmesidir. Oysa her unsur ayrı delille desteklenmelidir: fiilin gerçekleştiği tanık beyanı, kamera kaydı veya tutanakla; zararın miktarı fatura, ekspertiz raporu veya gelir kaybını gösteren belgeyle; illiyet bağı ise olayın gelişimini gösteren teknik değerlendirmeyle ortaya konur. Kusur tartışmasının hangi tarafta olduğu da baştan belirlenmelidir; bazı sorumluluk hallerinde kusur aranmadığı halde dilekçenin tamamı kusur ispatı üzerine kurulursa gereksiz bir yük üstlenilmiş olur.
Delilin Tazeliği
Haksız fiil dosyalarında delil hızla bozulur. Olay yerinin durumu değişir, kamera kayıtları belirli bir süre sonra silinir, tanıkların hatırladıkları zayıflar. Bu nedenle dava açılmadan önce delil tespiti yoluna başvurulması, sonradan telafisi imkânsız kayıpların önüne geçer. Kayıtların saklanması için ilgili kişi veya kuruma yazılı talep gönderilmesi ve bu talebin belgelendirilmesi de ayrıca değer taşır.
Talep Kalemlerinin Yazımı
- Maddi zararın kalem kalem gösterilmesi: onarım, kullanım kaybı, gelir kaybı, tedavi gideri
- Manevi tazminat talebinin dayandığı olguların ayrı paragrafta anlatılması
- Faizin türü ve başlangıç tarihinin açıkça belirtilmesi
- Zararın tam olarak hesaplanamadığı hallerde talebin buna uygun biçimde kurulması
- Birden fazla sorumlu varsa her birinin katkısının ayrıştırılması
Dava Dilekçesinden Önceki Son Kontrol
- Zamanaşımı başlangıcı, öğrenme tarihi esas alınarak hesaplandı mı
- Olayın ceza soruşturmasına konu olup olmadığı ve bunun süreye etkisi değerlendirildi mi
- Sigorta ilişkisi varsa başvurunun sigortacıya yöneltilmesi gerekip gerekmediği incelendi mi
- Belgeler tarih sırasıyla dizinlenip her birine dilekçede atıf yapıldı mı
- Karşı tarafın müterafik kusur savunmasına cevap hazırlandı mı
Kapanış
Tazminat dosyalarında hak kaybı çoğunlukla haksızlığın tartışılmasından değil, zararın ölçülebilir biçimde gösterilememesinden doğar. Olayın niteliği ve tarafların sıfatı değiştikçe izlenecek yol da değişeceğinden, elinizdeki belgelerle birlikte hukuki bir ön inceleme yaptırmanız önerilir.