Tazminat davalarında tartışma çoğunlukla sorumluluğun varlığında değil, zararın miktarında düğümlenir. TBK ve HMK ekseninde yürüyen bu dosyalarda ihbar, hem temerrüt anını hem de faiz başlangıcını belirleyen bir eşiktir. İhbarı zamanında ve doğru içerikle göndermek, sonradan yapılacak hesabın zeminini kurar.
İhbar Tazminatı Nasıl Etkiler?
Alacağın muaccel olduğu anda kendiliğinden temerrüt doğmayan hâllerde, borçluyu temerrüde düşüren işlem ihtardır. Bu tarih, faizin işlemeye başladığı anı belirler ve dava sonunda hesaplanacak toplam üzerinde doğrudan etki yaratır. Ayrıca ihbar metninde zararın kapsamına ilişkin ilk beyanın yapılmış olması, karşı tarafın sonradan zararı öğrenmediği yönündeki savunmasını zayıflatır. İhbar gönderilirken talep edilen tutarın belirtilmesi mümkün değilse, hesabın hangi kalemlerden oluşacağı en azından başlıklar hâlinde yazılmalıdır.
Zarar Kalemlerini Belgelemek
- Fiilî zararı gösteren fatura, onarım bedeli, ikame hizmet ödemeleri
- Yoksun kalınan kâr iddiasında geçmiş dönem satış ve sözleşme kayıtları
- Zararı doğuran olayla bağlantıyı kuran teknik rapor, tutanak ve yazışmalar
- Zararın azaltılması için yapılan girişimleri gösteren belgeler
- Manevi tazminat talebinde olayın etkisini somutlaştıran sağlık ve tanık delilleri
Hangi Mahkemede Dava Açılacak?
Aynı zarar, ilişkinin niteliğine göre farklı mahkemelerin önüne gider. Tacirler arasındaki ticari ilişkiden doğan talep asliye ticaret mahkemesinde, tüketici işleminden kaynaklanan talep tüketici uyuşmazlığı yolunda, bunların dışında kalan uyuşmazlık genel görevli mahkemede görülür. Ticari alacak ve tazminat taleplerinde arabuluculuk dava şartı olduğundan, bu aşamanın atlanması usulden reddi doğurur. Yetki bakımından ise davalının yerleşim yeri ile haksız fiilin işlendiği yer arasında seçim yapılabilir; bu seçim delil toplama kolaylığına göre yapılmalıdır.
Talep Kurma Sırası
- Zarar kalemleri, hesaplanabilir olanlar ve uzman incelemesi gerektirenler biçiminde ikiye ayrılır.
- İhtar gönderilerek temerrüt tarihi sabitlenir ve tebliğ belgesi saklanır.
- Dava şartı arabuluculuk gerekiyorsa süreç başlatılır ve son tutanak alınır.
- Miktarın tam belirlenemediği hâllerde dava türü buna göre seçilir ve gerekçesi dilekçede açıklanır.
- Faiz türü ve başlangıç tarihi talep sonucunda açıkça yazılır.
Bilirkişi Raporuna Hazırlık
Zarar hesabı büyük ölçüde bilirkişi incelemesiyle yapılır. Rapordan önce hesabın dayanacağı verinin dosyaya eksiksiz girmesi gerekir; sonradan sunulan belgeler ek rapor gerektirir ve süreci uzatır. Rapora itiraz süresi kaçırıldığında, aynı itirazı üst aşamada kabul ettirmek güçleşir. Bu nedenle rapor tebliğ edildiği anda hesap yöntemi, kabul edilen veri seti ve dışarıda bırakılan kalemler ayrı ayrı incelenmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; sözleşme hükümleri ve olayın niteliği sonucu değiştirir. Talebinizi somutlaştırmadan önce hukuki destek almanız önerilir.