Haksız fiil sorumluluğunda dava, çoğu zaman olayın yaşandığını göstermekle değil, zararın miktarını ve nedensellik bağını ortaya koymakla kazanılır ya da kaybedilir. TBK, HMK ve TKHK çerçevesinde yürütülen bu dosyalarda gönderilen ihbar ve ihtar, hem temerrüdü kurar hem de karşı tarafın savunmasını erkenden kayda geçirir.
Dört Unsurun Ayrı Ayrı Kanıtlanması
Sorumluluğun doğması için hukuka aykırı bir fiil, kusur, zarar ve bunlar arasında nedensellik bağı aranır. Uygulamada dilekçeler olayın anlatımına çok, zararın belgelenmesine az yer ayırır. Oysa mahkeme, kusuru kabul etse dahi rakama dökülemeyen bir zararı hükmedemez. Bu nedenle her zarar kalemi ayrı bir başlık altında, dayandığı belgeyle birlikte sunulmalıdır.
İhbar ve İhtarın İşlevi
İhtarname, alacağın muaccel olduğu hâllerde borçluyu temerrüde düşürerek faizin başlangıç tarihini belirler. Bunun yanında, zararın giderilmesi için verilen makul sürenin sonuçsuz kalması, sonradan açılacak davada iyiniyet tartışmasında lehe bir unsurdur. Birden fazla sorumlu bulunan olaylarda ise davanın ihbarı önem kazanır: sigorta şirketine, alt yükleniciye veya rücu edilebilecek üçüncü kişiye yapılan ihbar, sonraki rücu sürecinin zeminini hazırlar.
Zarar Kalemlerinin Dosyalanması
- Tedavi giderleri için fatura, reçete ve rapor bütünlüğü
- Kazanç kaybı için bordro, vergi kaydı veya işten uzak kalınan sürenin belgesi
- Eşya hasarında onarım faturası, ekspertiz ve olay öncesi durum kaydı
- Olay yerine ilişkin tutanak, fotoğraf ve varsa kamera görüntüsü talebi
- Manevi tazminat bakımından olayın etkisini gösteren sağlık ve tanık kayıtları
Süre ve Muhatap Hataları
Haksız fiilden doğan talepler, zararın ve failin öğrenilmesine bağlı kısa bir zamanaşımına ve fiil tarihinden itibaren işleyen daha uzun bir üst süreye tabidir. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı süresinin uygulanması gündeme gelebilir; bu ihtimalin gözden kaçırılması, aslında canlı olan bir talebin zamanaşımına uğradığı sanılarak terk edilmesine yol açar. Muhatap seçiminde ise, çalışanın fiilinden doğan zararda işverene başvurulabileceği, bir hizmet veya satım ilişkisi varsa talebin sözleşmesel sorumluluk temeline de dayandırılabileceği unutulmamalıdır. Talebin yalnızca tek bir hukuki sebebe bağlanması, o sebep kabul görmediğinde tüm dosyayı riske atar.
Kademeli Talep Kurmak
Dilekçede sözleşmeye aykırılık ile haksız fiil sorumluluğunun birlikte ve kademeli biçimde ileri sürülmesi, ispat yükü ve zamanaşımı bakımından esneklik sağlar. Miktar belirsizse belirsiz alacak niteliğinin gerekçelendirilmesi de faiz ve harç açısından koruma sunar.
Bu yazı bilgilendirme amacı taşır ve her uyuşmazlığın kendine özgü koşulları vardır. İhtarnamenizi göndermeden ve muhatabı belirlemeden önce dosyanızı hukuki incelemeye tabi tutmanız faydalı olacaktır.