Sözleşmeden veya haksız fiilden doğan tazminat taleplerinde ilk yazılı bildirim, çoğu zaman dosyanın yönünü belirler. TBK ekseninde kurulan bu ilişkide ihbar; karşı tarafı temerrüde düşürmek, zararı sabitlemek ve talebin kapsamını belirlemek gibi birden fazla işlev görür. Buna karşılık aceleyle yazılmış bir ihbar, sonradan ileri sürülecek talepleri daraltabilir.
İhbarın Üç Ayrı İşlevi
Bir bildirim aynı anda hem ayıbı haber vermek, hem edimin yerine getirilmesini istemek, hem de gecikme sonuçlarını doğurmak amacıyla kullanılabilir. Bu üç işlev metinde ayrıştırılmadığında, karşı taraf bildirimi kendi lehine dar yorumlar. Bu nedenle ihbarda hangi edimin, hangi tarihe kadar ve hangi sonuç doğacak biçimde istendiği açık yazılmalıdır.
Zarar Kalemlerini Baştan Ayrıştırın
- Fiili zarar: yapılan masraflar, onarım bedelleri, ikame hizmet giderleri
- Yoksun kalınan kazanç: gerçekleşmesi beklenen ancak elde edilemeyen gelir
- Sözleşmeye özgü kalemler: kararlaştırılmışsa cezai şart ve gecikme sonuçları
- Manevi zarar: koşulları oluşmuşsa ayrı ve gerekçeli biçimde
Her kalemin ayrı belgeyle desteklenmesi, bilirkişi incelemesinde tartışma alanını daraltır. Tek bir toplam rakam yazmak ise ispat yükünü ağırlaştırır.
Zamanaşımını Bildirimle Karıştırmayın
İhbar göndermek, tek başına zamanaşımı süresini yeniden başlatmaz. Zamanaşımının kesilmesi ancak kanunda öngörülen hâllerde söz konusu olur. Bu nedenle yazışma trafiği uzadıkça, sürenin nerede durduğu ayrı bir başlık olarak takip edilmelidir. Karşı tarafın borcu kabul eden yazılı beyanı ise ayrı bir değer taşır ve mutlaka saklanmalıdır.
Sözleşme Hükümlerini Talep Öncesi Okuyun
Sözleşmede yer alan sorumluluğu sınırlayan kayıtlar, ihbar için öngörülen özel süreler, yetkili mahkeme veya tahkim şartı, talebin nasıl ileri sürüleceğini doğrudan etkiler. Tüketici sıfatının bulunduğu ilişkilerde TKHK kapsamındaki koruyucu düzenlemeler ayrıca değerlendirilir. Bu okumanın dava aşamasına bırakılması, yanlış merciye başvuru riskini büyütür.
Sulh Teklifini Nasıl Değerlendirmeli
Karşı tarafın ödeme önerisi karşısında yapılacak hesap basit görünse de üç değişken içerir: teklif edilen tutarın belgelenebilir zarara oranı, yargılama süresince paranın değer kaybı ve iddianızın ispat gücü. Bunlara ek olarak sulh metninin kapsamı okunmalıdır. Tüm talepleri kapattığı yazılan bir metin, henüz ortaya çıkmamış zararlar bakımından da hak kaybı doğurur. Kısmi ödeme kabul edilecekse, hangi kalemi karşıladığı ve fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğu açıkça yazılmalıdır.
Dava Öncesi Son Kontroller
- İhbarın tebliğ edildiği tarih belgeli mi?
- HMK usulü çerçevesinde talep sonucu ölçülebilir biçimde yazıldı mı?
- Zarar kalemleriyle sunulan belgeler birebir eşleşiyor mu?
- Delil tespiti gerektiren bir durum yargılama öncesinde ele alındı mı?
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sözleşmenin içeriği ve zararın niteliği değiştikçe strateji de değişeceğinden, bildirim göndermeden önce metni bir hukukçuyla birlikte kurmanız yararınıza olur.