Sözleşmeden doğan tazminat taleplerinin önemli bir kısmı, tarafların olayları farklı anlatmasından değil, aynı metni farklı okumasından doğar. Bu tip dosyalarda tartışma edimin yerine getirilip getirilmediğinden çok, hükmün ne anlama geldiği üzerinde yoğunlaşır. Hazırlık da buna göre yapılmalıdır.
Uyuşmazlık Sözleşmenin Hangi Katmanında
Önce sorunun nerede olduğu belirlenmelidir. Kimi dosyada metnin lafzı açıktır ancak taraflardan biri farklı bir uygulamayı sürdürmüştür; kimi dosyada metin gerçekten çok anlamlıdır; kimi dosyada ise tartışma önceden hazırlanmış genel işlem koşullarının bağlayıcılığına ilişkindir. TBK, tarafların gerçek ve ortak iradesinin araştırılmasını esas aldığından, hangi katmanda olduğunuz toplanacak delilin türünü doğrudan belirler.
İhtar Aşaması Neden Dava Kadar Önemli
İhtarname yalnızca temerrüt için değil, karşı tarafın hangi yorumu savunduğunu yazılı hâle getirmek için de kullanılır. İyi kurulmuş bir ihtar, karşı tarafın cevabında kendi yorumunu açıklamasına yol açar ve bu cevap dava dosyasının en değerli belgelerinden biri hâline gelir. Buna karşılık genel ifadelerle yazılmış bir ihtar, karşı tarafa hiçbir şey söylememe imkânı tanır.
Yorum Uyuşmazlığında Sık Görülen Delil Eksikliği
- Sözleşme öncesi teklif, şartname ve müzakere yazışmalarının saklanmamış olması
- Ek protokol ve sonradan yapılan değişikliklerin imza tarihleriyle birlikte arşivlenmemesi
- Tarafların uzun süre uyguladığı fiilî düzeni gösteren fatura ve teslim kayıtlarının derlenmemesi
- E-posta yazışmalarının bağlamından kopuk tek parça hâlinde sunulması
- Teknik uyuşmazlıklarda ölçüm, kabul ve muayene tutanaklarının eksikliği
Talebin Sayısallaştırılması
- Zararın kalemleri ayrıştırılır: fiilî zarar, yoksun kalınan kâr ve varsa cezai şart ayrı yazılır.
- Her kalem için hesap yöntemi ve dayanak belge eşleştirilir.
- Faiz başlangıcı bakımından temerrüdün hangi tarihte doğduğu gerekçelendirilir.
- HMK çerçevesinde belirsiz alacak veya kısmi dava tercihinin sonuçları baştan değerlendirilir.
Tüketici İşlemi Söz Konusuysa
Sözleşmenin tarafı, mesleki veya ticari amaç dışında hareket eden bir gerçek kişiyse uyuşmazlık TKHK kapsamına girebilir. Bu durumda başvurulacak merci ve izlenecek usul değişir; belirli parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru gündeme gelir. Yanlış mercie yapılan başvuru, esasta haklı bir talebin aylarca beklemesine yol açar.
Yorum uyuşmazlıklarında dosyayı kazandıran şey genellikle tek bir belgedir ve o belge çoğu zaman sözleşmenin kendisi değildir. Yukarıdaki çerçeve geneldir; sözleşmenizin metni ve tarafların geçmiş uygulaması incelenmeden kesin bir yol haritası çıkarılamaz.