Kesinleşmiş bir hükümde hukuki mücadele bitmez; infaz aşaması kendi usul kurallarına sahiptir. Uygulamada en çok hak kaybı, hükümlüye tebliğ edilen süre belgesinin (müddetname) okunmadan dosyaya konulmasından doğar. Bu rehber CMK, TCK ve 5275 sayılı Kanun ekseninde müddetnamenin nasıl denetleneceğini, itirazın hangi mercie ve hangi belgeyle yapılacağını ele alır.
Müddetname elinize geçtiğinde ilk kontroller
Süre belgesi bir hesap tablosudur ve her satırı kontrol edilebilir. Şu kalemler tek tek karşılaştırılmalıdır: hükmün kesinleşme tarihi, cezanın türü ve süresi, tutukluluk ve gözaltında geçen sürelerin mahsubu, varsa başka dosyalardan gelen cezaların toplanması, koşullu salıverilme ile denetimli serbestlik tarihlerinin hangi orana göre hesaplandığı. Suç tarihi, hangi infaz rejiminin uygulanacağını belirlediği için özellikle önemlidir; birden fazla dosya varsa her dosyanın suç tarihi ayrı yazılmalıdır.
İtiraz mercii zinciri
İnfaza ilişkin işlemler ve hesaplamalara karşı itiraz, kural olarak infaz hakimliğine yapılır. İnfaz hakimliğinin kararına karşı ise ağır ceza mahkemesine itiraz yolu işletilir. Buradaki en yaygın hata, itirazın doğrudan hükmü veren mahkemeye ya da savcılığa gönderilmesidir; dilekçe sonunda doğru mercie ulaşsa bile aradaki gecikme, süre bakımından riskli bir boşluk yaratır. Dilekçeye müddetnamenin tebliğ tarihini gösteren belge mutlaka eklenmelidir.
İspat: hangi belge neyi kanıtlar
- Mahsup iddiasında: yakalama ve tahliye tutanakları, tutukluluk kararları ve nezarethane kayıtları.
- Toplama hatası iddiasında: tüm ilamların onaylı örnekleri ve kesinleşme şerhleri.
- Denetimli serbestlik değerlendirmesinde: kurum idare ve gözlem kurulu kararı ile gerekçesi.
- Hastalık ve infazın ertelenmesi taleplerinde: yetkili sağlık kuruluşundan alınmış güncel rapor.
- Aynı fiilden birden fazla dosya bulunduğu iddiasında: iddianameler ve dosya bazlı suç tarihi karşılaştırması.
Usule aykırı işlem doğuran davranışlar
- İtirazın gerekçesiz, yalnızca hesabın hatalı olduğu belirtilerek yapılması; hangi kalemin neden yanlış olduğu gösterilmelidir.
- Yeni bir müddetname düzenlendiğinde ilk itirazın konusuz kaldığının fark edilmemesi ve güncel belgeye karşı itiraz edilmemesi.
- Kurum içi disiplin işlemlerine karşı itiraz yolunun infaz hesabı itirazıyla karıştırılması.
- Vekaletname ve dosya inceleme yetkisinin tamamlanmaması nedeniyle dilekçenin işleme alınmaması.
İnfaz hesapları dosyaya özgüdür ve tek bir tarihin değişmesi tabloyu baştan sona etkiler. Burada anlatılanlar genel usul bilgisidir; kendi müddetnamenizi belgelerle birlikte bir avukata inceletmeniz, itiraz sebebini doğru kurmanız açısından önemlidir.