Soruşturma, dosyanın en sessiz ama en belirleyici aşamasıdır. Bu aşamada toplanmayan delil kovuşturmada çoğu zaman geri getirilemez. Bu nedenle soruşturma sırasında hangi taleplerde bulunulduğu ve verilen kararlara hangi sürede itiraz edildiği, dosyanın seyrini doğrudan değiştirir.
Soruşturmada Aktif Olmak
- Lehe delillerin toplanması talebinin dilekçeyle ve tek tek belirtilerek yapılması
- Kamera kayıtları, iletişim ve banka kayıtları gibi süreli verilerin ivedilikle istenmesi
- Bilirkişi raporuna itirazın, rapor tebliğinden sonra gecikmeden yapılması
- İfade alınmadan önce dosya içeriğine erişim ve kısıtlama kararının varlığının kontrolü
Talebin sözlü olarak iletilmesi yerine dilekçeye bağlanması, sonraki aşamada eksik soruşturma iddiasının dayanağını oluşturur.
Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karara İtiraz
Savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar verdiğinde, CMK uyarınca kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir. İtiraz dilekçesinde yapılması gereken, mağduriyeti yeniden anlatmak değil; toplanmayan hangi delilin toplanması hâlinde sonucun değişebileceğini göstermektir. Somut ve ulaşılabilir delil gösterilmeyen itirazlar çoğunlukla kararın yerinde görülmesiyle sonuçlanır.
Dilekçenin yöneltileceği yer
Dilekçe, kararı veren savcılığın yargı çevresindeki sulh ceza hâkimliğine hitaben yazılır ve ilgili savcılığa verilir. Merciin yanlış gösterilmesi çoğu zaman düzeltilebilirse de, sürenin son gününde yapılan hatalı başvuru telafi imkânı bırakmaz.
Koruma Tedbirlerine Karşı Başvuru
Tutuklama, adli kontrol, arama ve elkoyma gibi tedbirlere karşı ayrı itiraz yolları bulunur. Bu başvurular kısa sürelidir ve gerekçesi tedbirin ölçülülüğüne odaklanmalıdır. Arama sırasında usule aykırılık bulunduğu iddiası, elde edilen delilin hukuka aykırı delil niteliği tartışmasını doğurur; bu itirazın soruşturma aşamasında tutanağa geçirilmesi sonraki aşamada güç kazandırır. İnfaz boyutunda 5275 sayılı Kanun kapsamındaki tedbirler de ayrı bir başvuru düzenine tabidir.
Uzlaştırma ve Şikâyet Yönetimi
Uzlaştırma kapsamındaki suçlarda dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilmesi zorunludur. Uzlaşma teklifinin kabul veya reddinin sonuçları önceden değerlendirilmelidir; verilen cevap sonraki aşamalarda geri alınamaz sonuçlar doğurabilir. Şikâyete bağlı suçlarda şikâyetten vazgeçmenin davayı düşürebileceği de göz önünde tutulmalıdır.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve sunar; her dosyanın suç tipi ve delil durumu farklıdır. Soruşturma aşamasında atılacak adımların geri dönüşü sınırlı olduğundan, karar vermeden önce savunmanızı bir avukatla planlamanız önemlidir.