Hüküm kesinleştikten sonra dosyanın kapandığını düşünmek, infaz aşamasındaki en pahalı yanılgıdır. CMK, TCK ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun çerçevesinde yürüyen infaz süreci kendi içinde ayrı bir hukuki mücadele alanıdır ve buradaki bir hata, doğrudan özgürlükten yoksunluk süresine yansır. İnfazda hak kaybı çoğunlukla haksız bir kararla değil, denetlenmemiş bir hesapla doğar.
İnfaz hesabı neden tek başına doğru kabul edilmemeli
İnfaz hesabı, birden çok verinin üst üste konmasıyla yapılır: hükmün niteliği, suç tarihi, tutukluluk ve gözaltı süreleri, varsa denetimli serbestlik dönemleri, başka dosyalardan gelen cezalar ve içtima durumu. Bu verilerden biri sisteme eksik geçtiğinde sonuç sessizce kayar. Gözaltında geçen bir günün mahsup edilmemesi ya da başka bir dosyadaki tutukluluğun sayılmaması, itiraz edilmediği sürece kendiliğinden düzelmez.
Dosyada bulunması gereken kayıtlar
İnfaz itirazının gücü, savunmanın anlatımından değil, karşılaştırmalı belgeden gelir. Hesap denetimi için toplanması gereken temel kayıtlar şunlardır:
- Kesinleşme şerhli hüküm ve varsa istinaf/temyiz kararları
- Müddetname ve dayandığı hesaplama tablosu
- Tutuklama, salıverme ve gözaltı tutanakları
- Diğer dosyalara ilişkin kesinleşmiş kararlar ve içtima kararları
- Ceza infaz kurumu kayıtları ve varsa disiplin kararları
Koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tartışmaları
Bu başlıklarda uyuşmazlık genellikle suç tipinin sınıflandırılmasından ve suç tarihinden kaynaklanır. Aynı hükümlü bakımından iki farklı sınıflandırma iki farklı tarih üretir; bu nedenle itirazda önce hukuki niteleme tartışılmalı, ardından bunun hesaba etkisi sayısal olarak gösterilmelidir. Disiplin cezası nedeniyle yapılan değerlendirmelerde ise cezanın kesinleşip kesinleşmediği ve kaldırılıp kaldırılmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.
Usule aykırı işlem: itirazın kaybedildiği yer
İnfaza ilişkin şikâyet ve itirazlar sıkı usul kurallarına bağlıdır ve yanlış mercie yapılan başvuru süreyi durdurmaz. Sık rastlanan usul hataları arasında müddetnamenin tebliğ tarihinin kayıt altına alınmaması, itirazın infaz hâkimliği yerine doğrudan başka bir birime gönderilmesi, kurum içi dilekçenin havale kaydının alınmaması ve vekâletnamede infaz aşamasına ilişkin yetkinin bulunmaması sayılabilir. Kurum aracılığıyla verilen dilekçelerde kayıt tarihinin belgelendirilmesi, sonradan çıkacak süre tartışmasını baştan bitirir.
Hükümlü ve yakınları için pratik denetim sırası
Müddetname eline ulaşır ulaşmaz, önce tarihlerin tutanaklarla uyuşup uyuşmadığı; sonra diğer dosyaların hesaba dahil edilip edilmediği; en sonda hukuki niteleme kontrol edilmelidir. Bu sıra, gereksiz hukuki tartışmaya girmeden önce sayısal hataların yakalanmasını sağlar ve çoğu dosyada sonuç zaten bu ilk adımda değişir.
Bu metin genel bilgilendirme içindir ve somut bir infaz hesabının yerine geçmez. Müddetname elinize ulaştığında, süre işlemeye başladığı için değerlendirmeyi gecikmeden bir avukatla yapmanız önemlidir.