İnfaz aşamasında ortaya çıkan sorunların önemli bir kısmı, talebin haksız olmasından değil, yanlış mercie yöneltilmesinden dolayı sonuçsuz kalır. CMK, TCK ve 5275 sayılı Kanun kapsamındaki bu dosyalarda cezanın hesaplanması, kurum içi disiplin işlemleri ve koşullu salıverilme gibi başlıklar farklı mercilerin görev alanına girer. Doğru kapıyı bulmak, çoğu zaman dilekçenin içeriğinden daha belirleyicidir.
Talebin Türü Mercii Belirler
İnfaz kurumunun işlem ve faaliyetlerine yönelik şikayetler ile cezanın hesabına ilişkin itirazlar aynı yolu izlemez. Kurum uygulamalarına karşı yapılan başvurular infaz hakimliği kanalıyla yürürken, hükmü veren mahkemenin yetkisinde kalan konular ayrı bir başvuru gerektirir. Bu ayrım yapılmadan gönderilen dilekçe, görevsizlik nedeniyle el değiştirirken zaman kaybettirir ve bazı hallerde başvuru süresi geçmiş olur.
Müddetnameyi Okumadan İtiraz Yazılmaz
Cezanın hesabına yönelik her itirazın çıkış noktası müddetnamedir. Bu belge üzerinde gözden geçirilmesi gerekenler şunlardır:
- Hükmün kesinleşme tarihi ve infaza başlama tarihi
- Gözaltı ve tutuklulukta geçen sürelerin mahsup edilip edilmediği
- Birden fazla hüküm varsa toplama ve sıralamanın nasıl yapıldığı
- Denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme için hesaplanan tarihler
- Suç tarihinin, uygulanacak infaz rejimi bakımından doğru esas alınıp alınmadığı
Suç Tarihi ve Uygulanacak Rejim
İnfaz mevzuatı zaman içinde değiştiği ve geçiş hükümleri getirildiği için, hangi rejimin uygulanacağı çoğu kez suç tarihine bağlanır. Aynı ceza miktarı, farklı suç tarihlerinde farklı denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme sonuçları doğurabilir. Bu nedenle itiraz dilekçesinde suç tarihi ile kesinleşme tarihi ayrı ayrı gösterilmeli, hesabın hangi kabule göre yapıldığı açıkça yazılmalıdır.
Disiplin İşlemlerinde Delil ve Süre
Kurum içi disiplin cezaları, koşullu salıverilme değerlendirmesini etkileyebildiği için ayrı bir öneme sahiptir. Bu işlemlere karşı yapılacak başvurularda tebliğ tarihi, savunma alınıp alınmadığı ve tutanakların içeriği belirleyicidir. Savunma hakkı tanınmadan tesis edilen bir işlem, esasa ilişkin tartışmaya girilmeden usul yönünden sakat hale gelir; bu nedenle tebliğ ve savunma belgelerinin birer örneği talep edilmelidir.
Değerlendirme
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır. Dosyadaki hüküm sayısı, suç tarihleri ve kurum uygulamaları sonucu değiştirebileceğinden, müddetname ve tebliğ belgeleriyle birlikte bir hukukçudan değerlendirme alınması yerinde olur.