Hüküm kesinleştikten sonra dosyanın kapandığı düşünülür; oysa infaz aşaması kendi içinde ayrı bir hukuki süreçtir. Ceza infaz kurumunun uyguladığı işlemler, idare ve gözlem kurulu kararları ile infaz hesabı, itiraz edilebilir nitelikte kararlardır. Bu aşamadaki hak kayıpları çoğu zaman kararın içeriğinden değil, itiraz süresinin sessizce geçmesinden doğar.
İnfaz Hesabı Neden Kontrol Edilmelidir?
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, cezanın ne kadarının infaz kurumunda geçirileceğini suç tipine ve hükümlünün durumuna göre farklılaştırır. Hesabın çıkarılmasında şu kalemler tek tek denetlenmelidir:
- Tutuklulukta geçen sürenin mahsup edilip edilmediği
- Gözaltında geçen günlerin hesaba dâhil edilip edilmediği
- Birden fazla hükmün toplanmasında sıralamanın doğru yapılıp yapılmadığı
- Suç tarihinin, uygulanacak infaz rejimini belirlemede doğru esas alınıp alınmadığı
- Ceza türüne göre koşullu salıverilme oranının doğru uygulanıp uygulanmadığı
Aritmetik bir hata bile fiilen aylarca fazladan infaz anlamına gelebileceğinden, müddetnamenin tebliğ edildiği an en kritik kontrol noktasıdır.
Müddetname Tebliğ Edildiğinde
Müddetname, cezanın başlangıç ve bitiş tarihleri ile koşullu salıverilme tarihini gösteren belgedir. Tebliğ alındığında tarihinin not edilmesi ve hesabın bağımsız olarak yeniden çıkarılması gerekir. İtiraz, hesabın tümüne değil, hangi kalemde hangi hatanın yapıldığına odaklandığında sonuç verir.
Denetimli Serbestlik ve Açık Kuruma Ayrılma
Cezanın belirli bir kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak infaz edilmesi ile açık ceza infaz kurumuna ayrılma birbirinden farklı kurumlardır ve farklı koşullara bağlıdır. Bu konulardaki kararlar idare ve gözlem kurulu tarafından alınır. Disiplin cezası bulunması, açık kuruma ayrılma ve denetimli serbestlik değerlendirmesini etkileyebileceğinden, disiplin cezasına karşı süresinde itiraz edilmesi ileride ayrı bir önem kazanır.
İtiraz Nereye ve Nasıl Yapılır?
- İnfaz kurumu işlemlerine ve idare ve gözlem kurulu kararlarına karşı infaz hâkimliğine başvurulur
- Başvuru, kurum kanalıyla yapıldığında kurum kayıt tarihinin alınması gerekir
- İnfaz hâkimliği kararına karşı ise ağır ceza mahkemesine itiraz yolu açıktır
- Süreler kısadır ve kararın öğrenilmesi ya da tebliğ ile işlemeye başlar
- Dilekçede hangi karara, hangi tarihte tebliğ üzerine itiraz edildiği açıkça belirtilmelidir
Sık Karşılaşılan Usul Hataları
Uygulamada en çok görülen hatalar; itirazın yanlış mercie gönderilmesi, kurum kaydı alınmadan dilekçe verilmesi ve gerekçenin tek cümleyle yazılması nedeniyle incelemenin dar kalmasıdır. Ayrıca hükümlünün kendisi tarafından yapılan başvurularda dayanak belgelerin eklenmemesi, itirazın belgesiz reddine yol açabilir. Müddetname, disiplin karar örneği ve kurul kararının fotokopisi başvuruya eklenmelidir.
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir; suç tarihi, ceza türü ve hükümlünün durumu infaz rejimini önemli ölçüde değiştirir. Müddetname veya kurul kararı tebliğ edildiğinde gecikmeden bir avukatla değerlendirme yapmanız önerilir.