Cezanın infazında en çok tartışılan konu suçun kendisi değil, sürenin nasıl hesaplandığıdır. CMK, TCK ve 5275 CGTİHK ekseninde yürüyen bu aşamada yapılan bir hesap hatası, kişinin özgürlüğünü doğrudan etkiler. Aşağıda usule aykırı işlem ve yanlış hesaptan doğan kayıpları erken yakalamaya yarayan bir kontrol düzeni sunulmaktadır.
Müddetnameyi Satır Satır Okumak
İnfaz savcılığınca düzenlenen müddetname, hesabın tüm mantığını gösteren belgedir. Burada yer alan ceza miktarı, mahsup edilen tutukluluk günleri, koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tarihleri birbirine bağlı biçimde ilerler. Bir satırdaki hata sonraki tüm tarihleri kaydırır.
- Kesinleşme tarihinin doğru alınıp alınmadığı
- Gözaltı ve tutuklulukta geçen sürelerin eksiksiz mahsup edilmesi
- Birden çok ilamın içtima ettirilip ettirilmediği
- Suç tarihinin, uygulanacak infaz rejimi bakımından doğru esas alınması
- Yurt dışında ya da başka dosyadan geçen sürelerin dikkate alınması
Farklı İlamların Birleştirilmesi
Kişinin birden fazla kesinleşmiş cezası varsa, bunların ayrı ayrı değil topluca değerlendirilmesi gerekir. İçtima kararı alınmadan yapılan hesap, koşullu salıverilme tarihini gerçekte olduğundan farklı gösterebilir. Ayrı yerlerde kesinleşmiş ilamlar bulunduğunda, tüm ilamların tek dosyada toplanması ilk yapılacak iştir.
Şikâyet Yolu: Doğru Mercii ve Kısa Süre
İnfaz işlemlerine ve idarenin kararlarına karşı başvurulacak yer infaz hâkimliğidir. Bu başvuru, kanunda öngörülen kısa süre içinde yapılmalıdır; sürenin geçirilmesi halinde esasa ilişkin haklı itiraz dahi incelenmez. Uygulamada sık görülen hata, dilekçenin mahkûmiyet kararını veren mahkemeye ya da doğrudan üst mercie gönderilmesidir. Kurum yönetimi aracılığıyla verilen dilekçelerde kayıt tarihinin alınması, sürenin ispatı bakımından önemlidir.
Karara Karşı İkinci Aşama
- Müddetnamenin tebliğ tarihi belgeyle sabitlenir.
- İtiraz edilen kalem tek tek ve hesapla birlikte gösterilir.
- Dayanak ilamların onaylı örnekleri dilekçeye eklenir.
- İnfaz hâkimliği kararına karşı itiraz mercii ve süresi not edilir.
- Hesap değişirse denetimli serbestlik takvimi yeniden çıkarılır.
Hesap Dışı Etkenleri Gözden Kaçırmamak
Hastalık, engellilik ya da yaşa bağlı olarak infazın ertelenmesi veya konutta infaz gibi seçenekler ayrı başvuru konusudur ve süre hesabıyla karıştırılmamalıdır. Bu taleplerde sağlık kurulu raporunun usulüne uygun kurumdan alınmış olması belirleyicidir.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme sunar; her dosyada ilam sayısı, suç tarihi ve infaz rejimi farklı sonuç doğurur. Müddetname eline ulaşan kişinin, süre kısa olduğundan gecikmeden hukuki değerlendirme alması hak kaybını önlemenin en güvenli yoludur.