Ceza yargılamasında verilen kararın sonucu kadar, o karara karşı hangi kanun yoluna ne zaman başvurulacağı da belirleyicidir. CMK'nın kanun yolu hükümleri istinaf ve temyiz için farklı süreler ve farklı kabul edilebilirlik ölçütleri öngörür; 5275 sayılı Kanun ise kararın kesinleşmesinden sonraki infaz aşamasını düzenler. Sürenin kaçırılması, esasa ilişkin en güçlü savunmayı bile tartışılamaz hâle getirir.
Sürenin Başladığı An
İstinaf başvurusu, hüküm yüze karşı açıklanmışsa tefhimden, yokluğunda verilmişse tebliğden itibaren yedi gün içinde yapılır. Temyiz süresi ise on beş gündür. Burada sık yapılan hata, hükmün tefhiminde yalnızca sonuç kısmının açıklanmış olmasıdır; gerekçeli karar sonradan tebliğ edilse bile, usulüne uygun tefhim varsa sürenin başlangıcı tefhim tarihidir. Bu nedenle duruşma tutanağında hükmün nasıl açıklandığı ve kanun yolu bildiriminin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı kontrol edilmelidir.
Süreyi Korumanın Pratik Yolu
Gerekçeli karar henüz tebliğ edilmemişse, süre içinde kısa bir dilekçeyle başvuru yapılıp gerekçelerin gerekçeli kararın tebliğinden sonra sunulacağı bildirilebilir. Böylece hem süre korunur hem de eksik bilgiyle yazılmış zayıf bir dilekçe dosyaya girmemiş olur. Tutuklu sanıklar bakımından başvurunun ceza infaz kurumu müdürlüğüne verilmesi de süreyi keser; bu yolla verilen dilekçenin kayıt tarihi mutlaka teyit edilmelidir.
İstinaf Dilekçesinde Ne Yazılır
- Hangi hükme, hangi yönleriyle itiraz edildiğinin açıkça belirtilmesi
- Delillerin değerlendirilmesindeki hataların dosya sayfalarına atıfla gösterilmesi
- Toplanmayan delillerin ve bunların hükme etkisinin somutlaştırılması
- Nitelendirme hatası varsa hangi hükmün uygulanması gerektiğinin gerekçelendirilmesi
- Cezanın belirlenmesine ve kişiselleştirmeye ilişkin taleplerin ayrıca yazılması
- Duruşmalı inceleme isteniyorsa bunun ayrıca talep edilmesi
Temyiz Aşamasının Farkı
İstinaf, hem maddi olay hem hukuk denetimi yaparken; temyizde inceleme hukuka aykırılık üzerinde yoğunlaşır. Ayrıca bazı kararlar bakımından temyiz yolu kapalıdır ve bölge adliye mahkemesi kararı kesin nitelik taşır. Bu nedenle temyiz dilekçesi yazılmadan önce kararın temyize tabi olup olmadığı kontrol edilmeli, aksi hâlde başvuru reddedilirken infaz süreci işlemeye devam eder.
Süre Kaçırıldıysa Kalan Seçenekler
Elde olmayan sebeplerle süreye uyulamaması hâlinde eski hâle getirme talebi gündeme gelebilir; bu talep de kendi içinde kısa bir süreye tabidir ve engelin ortadan kalktığı tarihe dayandırılmalıdır. Ayrıca kesinleşmiş hükümler bakımından yargılamanın yenilenmesi ve bireysel başvuru yolları ayrı koşullara bağlıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; dosyanızdaki hüküm türü ve tebligat düzeni süreleri değiştirebilir. Kararı aldığınız gün bir avukatla görüşmeniz, kanun yolu hakkınızın korunması bakımından önemlidir.