Ceza yargılamasında bir kararın hatalı olduğunu düşünmek yeterli değildir; o karara karşı hangi yolun açık olduğunu bilmek gerekir. CMK, kararın türüne göre itiraz, istinaf ve temyiz yollarını ayrı ayrı düzenler. Yanlış yol seçimi ya da dilekçenin yanlış mercie verilmesi, kararın kesinleşmesi ve 5275 sayılı Kanun kapsamında infazın başlaması sonucunu doğurabilir.
Karar Türü Yolu Belirler
Tutuklama, adli kontrol ve benzeri ara kararlara karşı itiraz yolu işlerken; hükmün kendisine karşı istinaf, istinaf sonrası bölge adliye mahkemesi kararına karşı ise sınırlı hallerde temyiz gündeme gelir. Bazı kararlar için kanun temyiz yolunu kapatmıştır. Bu nedenle dilekçe yazılmadan önce kararın gerekçeli metnindeki yasa yolu bildiriminin okunması gerekir; bildirimin hatalı olması hak kaybına yol açmamalıdır, ancak bu iddianın da ayrıca ileri sürülmesi gerekir.
Süre Tefhimden mi Tebliğden mi İşler
Yasa yolu süresinin başlangıcı, sanığın duruşmada hazır bulunup bulunmadığına göre değişir. Hüküm yüze karşı açıklandıysa süre açıklanma anından, yokluğunda verildiyse tebliğden işlemeye başlar. Uygulamada en çok hata yapılan nokta budur: gerekçeli karar beklenirken sürenin geçtiği sanılır ya da tam tersine, süre başlamışken beklenir. Bu sebeple duruşma zaptındaki tefhim kaydı ve tebligat parçası dosyada birlikte tutulmalıdır.
Dilekçe Nereye Verilir
- Kural olarak kararı veren mahkemeye verilir; üst mahkemeye doğrudan gönderilen dilekçe gecikme yaratabilir.
- Ceza infaz kurumundaki kişi dilekçesini kurum idaresine verebilir; bu tarih esas alınır.
- Başka bir yer mahkemesine verilen dilekçe için de tarih kaydı korunur, ancak evrakın ulaşma süresi takip edilmelidir.
Sebep Bildirmenin Stratejisi
Başvuruyu süresinde yapıp gerekçeyi sonradan tamamlamak çoğu dosyada tercih edilir. Bu tercihte amaç, süreyi güvenceye alırken gerekçeli kararı görmeden eksik sebep yazmamaktır. Gerekçe tamamlanırken usule aykırılıklar ile maddi vakıaya ilişkin itirazlar ayrı başlıklarda toplanmalı, her iddia dosyadaki hangi belgeye dayandığı belirtilerek yazılmalıdır.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme içindir. Kararınızın türüne göre açık olan yol ve süre değişebileceğinden, gerekçeli kararı elinize aldığınız gün bir avukatla değerlendirmeniz uygun olur.