Soruşturmadan kovuşturmaya geçiş, dosyanın yalnızca yer değiştirmesi değildir; ispat zemini, tarafların rolü ve işleyen süreler bu aşamada baştan kurulur. Duruşmada geç ileri sürülen talep, çoğu zaman hiç ileri sürülmemiş gibi sonuç doğurur.
İddianame Kabul Edildiğinde Ne Değişir
Soruşturmada deliller savcılık tarafından toplanır ve şüphelinin talepleri savcılığa yöneltilir. İddianamenin kabulüyle birlikte kovuşturma başlar; artık delil takdiri mahkemeye aittir ve iddianamede yer alan fiil, yargılamanın sınırını çizer. Mahkeme, iddianamede anlatılan olayla bağlıdır; hukuki niteleme değişebilir ancak olayın kendisi genişletilemez. Bu nedenle savunma stratejisi kurulurken önce iddianamedeki olay anlatımının sınırları çıkarılmalıdır.
Yetkili Mahkeme
CMK, yetkiyi kural olarak suçun işlendiği yer mahkemesine tanır. Teşebbüs hâlinde son icra hareketinin yapıldığı yer, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği yer esas alınır. Görev bakımından ise öngörülen cezanın üst sınırı belirleyicidir ve ağır ceza mahkemesi ile asliye ceza mahkemesi arasındaki ayrım buna göre yapılır. Görevsizlik kararı verildiğinde daha önce toplanan deliller yeniden değerlendirilir; bu, dosyaya aylar ekleyen bir aşamadır.
Delil Talebinin Zamanı
- Tanık dinletme, keşif ve bilirkişi talepleri duruşma hazırlığı aşamasında yazılı olarak sunulduğunda daha güçlü karşılık bulur.
- Delilin hukuka aykırı yöntemle elde edildiği iddiası, hükümden önce açıkça ileri sürülmeli ve tutanağa geçirilmelidir.
- Dijital delillerde imaj alma ve inceleme usulüne ilişkin itirazlar, esasa girilmeden önce dile getirilmelidir.
- Şikâyete bağlı suçlarda altı aylık şikâyet süresi, kovuşturma aşamasında da düşme sebebi olarak değerlendirilebilir.
Kanun Yolu Süreleri
Hükme karşı istinaf başvurusu, hükmün tefhiminden veya tebliğinden itibaren yedi gün içinde yapılır. Bu süre hak düşürücüdür; gerekçeli karar beklenerek süre uzatılamaz, ancak süresinde yapılan başvuru sonrasında gerekçeler ek dilekçeyle tamamlanabilir. Tefhim sırasında sanık veya müdafi hazır değilse başlangıç tebliğ tarihidir; bu nedenle tebligat evrakının tarihi kanun yolu hesabında ilk bakılacak veridir.
Kapanış
Ceza yargılamasında savunmanın gücü, ileri sürülen argümanın içeriği kadar hangi aşamada ileri sürüldüğüne de bağlıdır. Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; suç tipi ve dosya kapsamı farklı bir yol gerektirebileceğinden, sürecin her aşamasında hukuki destek alınması gerekir.