İddianamenin kabulüyle birlikte dosya artık soruşturma değil kovuşturma aşamasındadır ve savunmanın hareket alanı da değişir. Soruşturmada delil toplama iradesi büyük ölçüde savcılıkta iken, kovuşturmada tarafların delil sunma ve tartışma imkânı açılır. Bu geçişin fark edilmemesi, savunma tanıklarının hiç dinlenmemesi ya da lehe kayıtların dosyaya hiç girmemesi sonucunu doğurur.
Delil Sunmanın Zamanı Vardır
CMK, delillerin duruşmada ortaya konulmasını ve tartışılmasını esas alır. Talep edilecek delillerin duruşma hazırlığı aşamasında dilekçeyle bildirilmesi, mahkemenin ilgili kurumlardan kayıt istemesi için gereken süreyi kazandırır. Yargılamanın sonuna bırakılan taleplerde ise delilin geç sunulduğu ve yargılamayı uzatmaya yönelik olduğu değerlendirmesiyle karşılaşma ihtimali artar.
Hangi Kayıtlar Erken İstenmeli
- Kamera görüntüleri, çünkü saklama süreleri genellikle kısadır
- Baz istasyonu ve iletişim kayıtları gibi süreye bağlı teknik veriler
- Banka ve ödeme sistemi hareketleri
- İşyeri giriş-çıkış, puantaj ve araç takip kayıtları
- Sağlık kuruluşu kayıtları ve varsa adli rapor örnekleri
Tanık Listesini Kurgularken
Tanık sayısını artırmak tek başına savunmayı güçlendirmez. Her tanığın hangi olguyu doğrulayacağının dilekçede açıkça belirtilmesi, hem talebin kabul edilme ihtimalini yükseltir hem de duruşmada dağınık bir anlatımın önüne geçer. Görgüye dayanmayan, yalnızca genel kanaat aktaran tanıklıkların dosyaya katkısı sınırlı kalır.
Bilirkişi ve Teknik İnceleme
Dijital cihaz incelemesi, imza incelemesi ya da hesap bilirkişiliği gerektiren dosyalarda raporun kendisi kadar rapora yöneltilen itirazlar da önemlidir. Rapordaki varsayımların, incelenen materyalin kaynağının ve inceleme yönteminin tartışılması, TCK kapsamındaki suç tipinin unsurlarının oluşup oluşmadığı değerlendirmesini doğrudan etkiler. İtirazın süresinde ve somut biçimde yapılmaması, raporun tartışmasız kabul edilmesine yol açar.
Hukuka Aykırı Delil İtirazı
Elde ediliş biçimi tartışmalı delillerde, itirazın hangi aşamada ve hangi gerekçeyle yapıldığı tutanağa geçmelidir. Sözlü olarak dile getirilip tutanağa yansımamış itirazlar, kanun yolu aşamasında dayanaksız kalır. Duruşma tutanaklarının her celse sonrasında kontrol edilmesi bu nedenle savunmanın rutin bir parçası olmalıdır.
Hükümden Sonrasını Baştan Düşünmek
Olası bir mahkûmiyet halinde 5275 sayılı Kanun kapsamındaki infaz rejimi, hükmün türüne ve süresine göre değişir. Bu nedenle savunma stratejisi kurulurken yalnızca beraat hedefi değil, lehe hükümlerin uygulanmasına ilişkin talepler de baştan planlanmalıdır.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır ve hiçbir dosyanın yerine geçmez. Ceza yargılamasında süreler ve usul işlemleri sonucu belirlediğinden, sürecin her aşamasında hukuki destek alınması önemlidir.