Ceza dosyalarında sonucu belirleyen anların çoğu, henüz iddianame düzenlenmeden yaşanır. CMK ve TCK hükümleri ile infaz aşamasını düzenleyen 5275 sayılı Kanun birlikte düşünüldüğünde, soruşturmada yapılmayan bir talebin kovuşturmada telafisi çoğu zaman mümkün olmaz.
Kaybolmadan Toplanması Gereken Deliller
Bazı deliller zamanla kendiliğinden yok olur. Güvenlik kamerası kayıtları belirli bir süre sonra üzerine yazılır, iletişim ve konum verileri saklama süresi dolduğunda silinir, olay yerindeki fiziksel izler kısa sürede bozulur. Bu nedenle savunma tarafının delil toplanması talebini beklemeden ve gecikmeden iletmesi gerekir. Talep yazılı olarak sunulmalı ve dosyaya girdiği tarih kayıt altına alınmalıdır.
Erken Aşamada Yapılması Gerekenler
- Müdafi görevlendirmesinin ve dosyaya erişimin sağlanması
- Kayıtların silinmemesi için koruma talebinin iletilmesi
- İfade tutanaklarındaki maddi hataların hemen şerh edilmesi
- Lehe tanıkların ad ve iletişim bilgilerinin dosyaya bildirilmesi
- Sağlık raporu gerekiyorsa vakit geçirmeden alınması
Kısıtlama Kararı Varsa Strateji Değişir
Dosyada inceleme yetkisinin kısıtlandığı hâllerde savunma, içeriğini görmediği bir iddiaya cevap vermek durumunda kalır. Bu durumda kısıtlamaya karşı öngörülen itiraz yolu kullanılmalı; kısıtlama devam ederken yapılan ifadelerde ise dosya görülmeden beyanda bulunulmasının doğurduğu sınırlılık tutanağa geçirilmelidir.
İtirazın Muhatabını Şaşırmamak
Soruşturma aşamasındaki kararların itiraz mercileri birbirinden farklıdır ve bu ayrım gözden kaçtığında süre işlemeye devam eder. Koruma tedbirlerine yönelik itiraz ile soruşturmanın sonlandırılmasına ilişkin karara yönelik itiraz aynı kanaldan yürümez. Dilekçenin karar veren makama verilmesi mümkün olsa da, incelemeyi yapacak merci ayrıdır; bu nedenle dilekçe başlığının doğru yazılması ve teslim tarihinin belgelenmesi gerekir.
Uzlaştırma ve Erken Çözüm Seçenekleri
Bazı suç tipleri uzlaştırma kapsamındadır ve bu yol, dosyanın erken aşamada sonuçlanmasını sağlayabilir. Kapsamda olup olmadığı değerlendirilmeden teklifin reddedilmesi, sonradan geri dönüşü olmayan bir tercihe dönüşebilir. Aynı şekilde soruşturma evresinde sunulacak somut belge, kamu davası açılmadan dosyanın kapanmasını sağlayabilir.
Yazı genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Suç tipi, tedbir kararları ve dosyanın aşaması stratejiyi kökten değiştirdiğinden, ifade vermeden önce müdafi ile görüşmeniz büyük önem taşır.