Ceza soruşturması, sanılanın aksine yalnızca ifade vermekle geçen pasif bir dönem değildir. Soruşturma aşamasında alınan kararların önemli bir kısmı itiraza tabidir ve bu itirazların merci ile süresi CMK tarafından belirlenmiştir. Süreyi kaçırmak, çoğu zaman kararın kesinleşmesi ve dosyanın kapanması sonucunu doğurur.
Hangi Karara, Nereye İtiraz Edilir
Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz, kararı veren savcılığın yargı çevresindeki sulh ceza hakimliğine yapılır. Tutuklama, adli kontrol, arama ve el koyma gibi koruma tedbirlerine karşı itiraz yolu da yine sulh ceza hakimliğidir. TCK kapsamındaki suç tipinin ağırlığı itiraz merciini değiştirmez; değiştiren şey kararın türüdür. İnfaz aşamasına ilişkin uyuşmazlıklarda ise 5275 sayılı Kanun çerçevesinde infaz hakimliği devreye girer.
Onbeş Günlük Süre ve Başlangıç Anı
Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz süresi, kararın tebliğinden itibaren onbeş gündür. Buradaki asıl risk sürenin uzunluğu değil, başlangıç anının tartışmalı olmasıdır. Adres değişikliği bildirilmemişse veya tebligat eski adrese yapılmışsa kişi karardan geç haberdar olabilir. Bu nedenle soruşturma boyunca adres ve vekalet bilgilerinin güncel tutulması, süre savunması bakımından belirleyicidir.
İtiraz Dilekçesini Güçlendiren Unsurlar
- Toplanmayan delillerin tek tek ve toplanabilirliği gösterilerek belirtilmesi.
- Dinlenmeyen tanıkların beyanının hangi vakıayı aydınlatacağının açıklanması.
- Kararın dayandığı olgu ile dosyadaki belge arasındaki çelişkinin somutlaştırılması.
- Yalnızca sonuca değil, eksik soruşturma işlemine yönelik talep kurulması.
İtiraz Reddedilirse
İtirazın reddi halinde, yeni delil ortaya çıkmadıkça aynı fiil için yeniden soruşturma açılması sınırlıdır. Bu nedenle itiraz aşaması, elde bulunan tüm delillerin sunulacağı son ciddi fırsat gibi ele alınmalıdır. Yeni delil kavramının kapsamı dar yorumlandığından, sonradan sunulacağı düşünülen belgelerin itiraz aşamasına saklanması isabetli değildir.
Bilgilendirme
Bu yazı genel çerçeveyi aktarmaktadır; dosyanızdaki suç tipi, tebligat düzeni ve delil durumu izlenecek yolu değiştirebilir. Süreler kısa ve kesin olduğundan, kararı öğrendiğiniz anda dosyanın örneğini alarak bir hukukçuyla birlikte değerlendirmeniz önemlidir.