Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama isnadı, TCK 282 kapsamında değerlendirilir ve soruşturmanın seyri çoğu kez bankacılık ile mali mevzuattan gelen kayıtlarla belirlenir. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ve 5549 sayılı Kanun çerçevesinde tutulan yükümlülük kayıtları, SPK tarafından yürürlüğe konulan kripto varlık düzenlemeleri ile birleştiğinde dosya, tek bir işlem etrafında değil, bir hareket örüntüsü etrafında kurulur. Bu nedenle savunmanın ilk işi, örüntüyü kendi belgeleriyle yeniden anlatabilmektir.
İsnadın Çekirdeği: Öncül Suç ve Kaynak
Aklama isnadı, malvarlığının bir suçtan geldiği varsayımına dayanır. Savunmanın ilk sorusu, dosyada gösterilen öncül suçun ne olduğu ve bununla malvarlığı arasında hangi bağın kurulduğudur. Kaynağın hukuka uygun olduğu iddiası, gelir belgesi, satış sözleşmesi, miras intikali, şirket kâr dağıtımı ya da yurt dışından gelen transferin dayanağı gibi kayıtlarla desteklenmediğinde soyut kalır. Kaynak açıklaması, tutar tutar değil dönem dönem kurulmalıdır.
Hesap Hareketlerini Anlaşılır Bir Anlatıya Dönüştürmek
- İnceleme dönemi belirlenip tüm hesapların dökümü tek tabloda birleştirilir
- Şüpheli görülen her hareketin karşısına dayanak belge numarası yazılır
- Kendi hesapları arasındaki transferler ayrı renkte gösterilerek çift sayım önlenir
- Nakit yatırma işlemleri için kaynağı gösteren belge ayrıca eklenir
- Üçüncü kişiler adına yapılan işlemler varsa aradaki hukuki ilişki belgelenir
El Koyma ve Blokaj Kararlarına Karşı Sunum
Hesaplara ya da malvarlığına yönelik koruma tedbirleri, yargılamanın sonucundan bağımsız olarak ciddi sonuçlar doğurur. Bu tedbirlere karşı yapılacak başvurularda, tedbire konu değerin isnat edilen fiille bağlantısız olduğunu gösteren belgeler öne çıkarılmalıdır. Aile bireylerinin ya da ortakların malvarlığı da tedbire dahil edilmişse, bu değerlerin ayrı kaynaktan edinildiği ayrıca ortaya konmalıdır. Başvurular için öngörülen süreler kısadır ve tebliğ tarihinin takibi bu aşamada belirleyicidir.
Kripto İşlemlerinde İz Sürülebilirlik
Kripto varlık işlemleri, adres bazlı kayıtları nedeniyle geriye dönük olarak izlenebilir. Bu özellik iki yönlü işler: iddia makamı kadar savunma da işlemin gerçek sahibini ve amacını gösterebilir. Platform hesap dökümleri, kimlik doğrulama kayıtları, çekim ve yatırım işlemlerinin banka ayağı ile eşleştirilmesi, kaynak açıklamasını doğrulayan en güçlü belgeler arasındadır. Platformdan kayıt talebinin soruşturma aşamasında yazılı olarak istenmesi zaman kaybını önler.
Delil Eksikliğinin Doğurduğu Sonuç
Kaynağı açıklanamayan her hareket, dosyada aleyhe bir boşluk bırakır. Sözlü açıklamayla geçiştirilen bir transfer, ilerleyen aşamada tüm anlatının güvenilirliğini tartışmaya açabilir. Bu nedenle ifade öncesinde belgelerin toplanması, ifade sırasında hatırlanmayan bir hususun sonradan yazılı olarak tamamlanmasından daha güvenlidir.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir. Mali dosyalarda tutarlar, işlem türleri ve taraf sıfatları sonucu doğrudan etkilediğinden, sürecin başında bir avukatla çalışılması önerilir.