İcra takibinde itiraz, dosyayı durdurur; ancak durma hâli borcun sona ermesi anlamına gelmez. Alacaklı bu noktada iki farklı yoldan birini seçer ve bu seçim, tarafların hangi delili kullanabileceğini doğrudan belirler. İİK ile HMK'nın ispat kuralları birlikte okunduğunda görülen tablo şudur: hızlı olan yol, dar bir belge rejimiyle çalışır.
İki Yol, İki Ayrı Delil Rejimi
İcra mahkemesi önünde yürüyen itirazın kaldırılması yolu, sıkı biçim koşullarına bağlı belgelerle sınırlıdır; burada tanık dinlenerek sonuca gidilemez. Genel mahkemede açılan itirazın iptali davasında ise ispat imkânı geniştir, ancak süreç uzar. Alacaklının elindeki belgenin niteliği doğru okunmadığında, hızlı yol tercih edilir ve talep belge yetersizliğinden reddedilir; kaybedilen sadece zaman olmaz.
Borçlu Tarafında Delil Eksikliğinin Bedeli
- Ödeme yapıldığı hâlde açıklamasız gönderilen havalelerin belirli bir borca bağlanamaması
- Elden yapılan ödemeler için makbuz alınmamış olması
- Borcun taraflar arasında yeniden yapılandırıldığına dair yazılı bir belge bulunmaması
- İmzaya itiraz edilmişken karşılaştırmaya elverişli imza örneklerinin sunulmaması
- Zamanaşımı iddiasının, kesilme ve durma hâllerini gösteren dosya kayıtlarıyla desteklenmemesi
Hesaba Konulan Blokede Öncelik Sırası
Banka hesabına haciz uygulandığında ilk yapılacak iş, haczin dayandığı dosyayı ve takibin hangi aşamada olduğunu tespit etmektir. İtiraz süresinde yapılmış ve takip durmuşsa, buna rağmen devam eden işlem için icra dairesine ve gerektiğinde icra mahkemesine başvurulur. Ayrıca hesaptaki paranın niteliği önem taşır: haczedilemeyen gelir kalemlerinin hesap dökümü üzerinden ayrıştırılabilir olması gerekir; maaş, nafaka veya sosyal yardım niteliğindeki girişler karışık kullanılan bir hesapta ayrıştırılamazsa bu iddia zayıflar.
Zaman Yönetimi
- Ödeme emrinin tebliğ tarihi ve itiraz süresi ilk gün kayıt altına alınır.
- İtiraz dilekçesinde borca, imzaya ve fer'ilere yönelik itirazlar ayrı ayrı ve açıkça belirtilir.
- Takip dosyasının tamamı incelenerek tebligat usulü kontrol edilir.
- Ödeme iddiası varsa banka kayıtları, tarih ve tutar eşleştirmesiyle hazırlanır.
- Haciz işlemlerine karşı şikâyet yollarının süreye bağlı olduğu gözden kaçırılmaz.
Not
İcra hukukunda usul, esasın önüne geçebilen bir alandır; süresinde yapılmayan itiraz, içeriği ne kadar haklı olursa olsun sonuç doğurmaz. Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Takibin türü, dayanak belge ve dosyanın aşaması izlenecek yolu değiştireceğinden, somut olayda profesyonel destek alınması önerilir.