Dijital varlık vaadiyle yapılan dolandırıcılıklarda mağdurun karşılaştığı ilk sorun hukuki nitelendirme değil, para akışının nereye gittiğinin gösterilememesidir. Transferler genellikle birden fazla hesap ve platform üzerinden geçtiği için, izin kopmadan kayıt altına alınması gerekir. Bu rehber, banka nezdindeki itiraz ile adli süreç arasındaki delil bağını kurmaya odaklanır.
Para Akışını Zincir Hâlinde Kurmak
Dosyanın omurgası, ilk ödemeden son transfere kadar uzanan kesintisiz bir akış tablosudur. Her satırda tarih, tutar, gönderen hesap, alıcı hesap ve açıklama alanı bulunmalıdır. Bu tablo hazırlanmadan yapılan başvurular çoğu zaman genel ifadelerle sınırlı kalır ve inceleme mercii hangi işlemin sorgulanacağını belirleyemez.
- Banka hesap hareketleri ve transfer dekontları
- Platforma yapılan yatırımlara ilişkin işlem kayıtları ve cüzdan adresleri
- Yatırım tavsiyesi verildiği iddiasına dayanak yazışmalar ve çağrı kayıtları
- Platformun tanıtım sayfası ile vaat edilen getiriye ilişkin görüntüler
Banka Nezdindeki İtiraz ve Kayıt Talebi
Bankaya yapılan itirazın yazılı ve tarihli olması, sonraki aşamada zamanında bildirim yapıldığının ispatı bakımından belirleyicidir. 5411 sayılı Kanun kapsamında bankaların tabi olduğu kayıt ve sır düzeni nedeniyle, karşı hesaba ilişkin bilgiler doğrudan mağdura verilmeyebilir; bu bilgiler kural olarak yetkili merci talebiyle elde edilir. Bu nedenle banka başvurusu ile adli başvurunun eşzamanlı yürütülmesi, kayıtların korunması bakımından önem taşır.
Aklama İncelemesi ve Bloke Süreçleri
5549 sayılı Kanun kapsamındaki şüpheli işlem bildirim mekanizması ile TCK 282 kapsamındaki suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama tartışması, dosyanın seyrini değiştirebilir. Mağdur açısından buradaki pratik sonuç, hesaplar üzerinde tedbir uygulanması ihtimalidir. Talebin gecikmesi hâlinde bakiye başka hesaplara aktarılabileceğinden, akış tablosunun ilk günlerde hazırlanması doğrudan sonuç doğuran bir adımdır.
Platform Kayıtlarının Değeri
Sermaye piyasası ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeler kapsamında faaliyet gösteren yapılar ile hiçbir yetkiye dayanmayan yapılar arasında, kayıt tutma ve müşteri tanıma bakımından belirgin fark vardır. Platformun bu düzenlemeler kapsamında yetkilendirilmiş olup olmadığının araştırılması, hem sorumluluk hem de kayıtlara erişim imkânı bakımından dosyanın yönünü belirler.
En Sık Yaşanan Delil Kayıpları
- Yazışmaların kendi kendini silen uygulamalar üzerinden yapılması ve kayıt alınmaması
- Platform hesabının kapatılmasıyla işlem geçmişine erişimin kaybedilmesi
- Transfer açıklamalarının boş bırakılması nedeniyle ödemenin gerekçesinin gösterilememesi
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. İşlem yapısı ve tarafların konumu izlenecek yolu değiştirebileceğinden, kayıtlar erişilebilir durumdayken hukuki değerlendirme alınması önerilir.