Konkordato sürecinin kaderi çoğu zaman ilk dosyanın niteliğine bağlıdır. İİK'nın konkordato hükümleri, borçlunun malvarlığını ve borç yapısını şeffaf biçimde ortaya koymasını bekler; eksik veya birbirini tutmayan kayıtlar yalnızca gecikmeye değil, talebin reddine ya da mühletin kaldırılmasına da yol açabilir. Bu rehber, mal beyanı ve malvarlığı belgelendirmesindeki delil eksikliğini konu alır.
Malvarlığı Tablosunun Süreçteki İşlevi
Konkordato talebine eklenen mali tablolar bir formalite değil, mahkemenin ve daha sonra komiserin çalışma zeminidir. Aktif kalemlerin gerçekliği kadar bunların paraya çevrilebilirliği de sorgulanır. Üzerinde takyidat bulunan taşınmazın, tahsil kabiliyeti tartışmalı bir alacağın ya da değeri güncel olmayan stokun tabloya olduğu gibi yazılması, ilerleyen aşamada tüm beyanın güvenilirliğini zedeler.
Mal Beyanı ile Konkordato Beyanının Farkı
İcra takibi kapsamında verilen mal beyanı ile konkordatoda sunulan malvarlığı bildirimi aynı belge değildir; ancak ikisi arasındaki çelişki hemen görünür hâle gelir. Aynı borçlunun farklı dosyalarda birbirini tutmayan beyanları, iyiniyet tartışmasını doğurur ve alacaklı itirazlarının en kolay dayanağı olur. Bu nedenle mevcut takip dosyalarındaki beyanlar konkordato dosyası hazırlanmadan önce topluca gözden geçirilmelidir.
Belge Eksikliğinin Mühlet Kararına Etkisi
Geçici mühlet aşamasında mahkemenin elindeki veri sınırlıdır ve eksiklik çoğu zaman süre verilerek tamamlattırılır. Ancak kesin mühlet ve tasdik aşamalarında aynı hoşgörü beklenmemelidir. Şu kalemler baştan hazırlanmadığında süreç tıkanır:
- Güncel ve karşılaştırmalı mali tablolar ile ara dönem verileri
- Alacaklılar listesinin tutar, tarih ve teminat durumuna göre ayrıştırılması
- Taşınmaz ve araç kayıtlarındaki şerh ve hacizlerin dökümü
- Ödeme projeksiyonunun dayandığı gelir varsayımlarının belgesi
Alacaklı Cephesinden Karşı İspat
Alacaklı için de asıl mesele delildir. Beyan dışı bırakıldığı düşünülen bir malvarlığı unsuru, sadece iddia edilerek değil kayıtla gösterilerek tartışmaya sokulabilir. Devir işlemlerinin tarih sıralaması, ilişkili şirketlerle yapılan işlemler ve olağan dışı fiyatlı satışlar, itirazın somutlaştığı noktalardır.
Dosya Hazırlığında Sıralama
- Önce mevcut takip ve dava dosyalarındaki beyanlar bir araya getirilir.
- Aktif kalemler paraya çevrilebilirlik derecesine göre sınıflandırılır.
- Borçlar vadeye ve imtiyaz durumuna göre tabloya işlenir.
- Projeksiyonun her satırı bir belgeye bağlanır.
- Çelişki üreten kayıtlar dosya sunulmadan önce açıklamayla giderilir.
Yukarıdakiler genel bir çerçevedir; işletmenin büyüklüğü ve borç yapısı uygulamayı belirgin biçimde değiştirir. Kararı vermeden önce mali müşavir ve hukukçuyla birlikte çalışmakta yarar vardır.