Hesabın ya da kripto varlık bakiyesinin bloke edilmesi, çoğu kişi için hiçbir işlem yapamaz hâle gelmek anlamına gelir. MASAK kaynaklı bildirimlerle başlayan bu süreçte en kritik aşama, paranın nereden geldiğini ve hangi ilişkiye dayandığını gösteren dosyanın hazırlanmasıdır. 5411, 5549 sayılı Kanunlar, SPK'nın kripto varlık düzenlemeleri ve TCK'nın suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklamaya ilişkin hükümleri ekseninde savunma, anlatıya değil belgeye dayanmak zorundadır.
Önce Blokenin Kaynağını Tespit Etmek
Uygulamada bloke tek bir mekanizmadan doğmaz. Bankanın kendi iç risk politikası gereği uyguladığı kısıtlama ile savcılık ya da mahkeme kararına dayanan el koyma birbirinden farklıdır ve farklı yolla kaldırılır. Bu nedenle ilk adım, kısıtlamanın hangi karara dayandığının bankadan veya ilgili kurumdan yazılı olarak öğrenilmesidir. Dayanak bilinmeden yapılan başvurular çoğu zaman muhatapsız kalır.
Fon Kaynağı Dosyasında Ne Bulunmalı
- Paranın girişini açıklayan sözleşme, fatura veya satış belgesi
- Gayrimenkul ya da araç satışı varsa tapu veya devir kayıtları ile ödeme dekontları
- Ücret, kâr payı veya kira geliri gibi düzenli gelirlere ilişkin kayıtlar
- Yurt dışından gelen transferlerde gönderici bilgisi ve transfer açıklamaları
- Beyanname, vergi kayıtları ve varsa mali müşavir raporu
Kripto İşlemlerinde Zincir Kaydının Yeri
Kripto varlıkla ilgili dosyalarda platform ekstresi tek başına yeterli olmayabilir. İşlemin blok zinciri üzerindeki karşılığı, cüzdan adresleri ve transfer zamanları ile birlikte sunulduğunda anlatı doğrulanabilir hâle gelir. Özellikle üçüncü kişiden gelen transferlerde, gönderenin kim olduğu ve aradaki hukuki ilişki gösterilemezse, işlem tek başına şüphe doğurabilir. Platform üzerinden yapılan alım satımlarda hesap açılış bilgileri ve kimlik doğrulama kayıtlarının da dosyada bulunması yararlıdır.
İtiraz Dilekçesinin Delil Mimarisi
Karara karşı yapılacak itirazda dilekçe, kronolojik bir akışla kurulmalıdır: paranın kaynağı, hesaba giriş tarihi, kullanım amacı ve mağduriyet iddiası varsa bunun somut karşılığı. Her paragrafın karşısına hangi ek belgeye atıf yapıldığı yazıldığında, inceleme yapan merci belgeyi aramak zorunda kalmaz. Ölçülülük değerlendirmesi bakımından, kısıtlamanın tüm bakiyeye mi yoksa şüpheli işlemle ilgili tutara mı uygulandığı ayrıca tartışılmalıdır.
Sık Yapılan Hatalar
- Blokenin dayanağı öğrenilmeden farklı mercilere dilekçe yağdırılması
- Belgesiz beyanla, paranın kaynağının sözlü olarak açıklanmaya çalışılması
- Aynı olayda hem mağdur hem şüpheli konumunun ayrıştırılmaması
- Platform hesabının kapatılması nedeniyle işlem geçmişinin kaybedilmesi
Bu tür dosyalar hem idari hem cezai boyut taşıdığından, bir aşamada verilen beyan diğer aşamayı etkileyebilir. Buradaki bilgiler genel çerçeve sunar; kısıtlamanın dayanağına ve işlemlerin yapısına göre farklı bir yol gerekebileceğinden, beyan vermeden önce hukuki destek alınması önemlidir.