Kripto varlık işlemleri sonrası banka hesabına bloke konulması, hem parasını kaptıran mağduru hem de zincirin ortasına düşmüş iyi niyetli kullanıcıyı aynı anda etkileyebilir. 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar, sermaye piyasası mevzuatındaki kripto varlık düzenlemeleri ile TCK'nın 282. maddesinin kesiştiği bu alanda başarı, blokenin kaynağının doğru teşhisine bağlıdır.
Blokenin Kaynağını Ayırt Etmek
Uygulamada birbirine karıştırılan üç farklı durum vardır: bankanın kendi risk politikası uyarınca uyguladığı geçici kısıtlama, yükümlülükler kapsamındaki şüpheli işlem süreçleri ve bir soruşturma kapsamında verilen elkoyma ya da tedbir kararı. Hangisi olduğu bilinmeden yazılan dilekçe yanlış mercie gider. İlk adım, bankadan blokenin dayanağının ve varsa dosya numarasının yazılı olarak sorulmasıdır; bu yazışma sonraki her başvurunun ekidir.
Mağdur mu, Şüpheli mi? İki Ayrı Strateji
- Mağdur konumunda: öncelik paranın izinin sürülmesi ve alıcı hesapların tespitidir; şikâyet dilekçesinde işlem zinciri tarih sırasıyla gösterilir.
- Hesabı bloke edilen kullanıcı konumunda: öncelik paranın meşru kaynağının belgelenmesidir; gelirin nereden geldiği ve işlemin ticari mantığı ortaya konur.
Bu iki hattı aynı dilekçede karıştırmak, savunmayı da şikâyeti de zayıflatır.
Blokenin Kaldırılması İçin İzlenecek Sıra
- Bankadan dayanak yazısı istenir ve saklanır.
- Bloke bir soruşturmadan kaynaklanıyorsa, soruşturmayı yürüten Cumhuriyet başsavcılığına başvurularak tedbirin kaldırılması talep edilir.
- Elkoyma kararına karşı itiraz, kanunda öngörülen mercie ve süresi içinde yapılır; kararın öğrenildiği tarih dosyaya not edilir.
- Talebe, paranın meşru kaynağını gösteren belgeler eksiksiz eklenir.
Zincir Üstü ve Platform Kaynaklı Delil
Kripto dosyalarında delil yalnız banka dekontundan ibaret değildir. Platform üzerindeki işlem geçmişi dökümü, cüzdan adresleri, transfer kimlikleri ve platformla yapılan destek yazışmaları birlikte anlam kazanır. Platform hesabına erişim kapanabildiğinden, bu kayıtların erken alınması gerekir. Yurt dışı merkezli platformlarda bilgi talebi uzun sürebileceğinden, elde bulunan çıktılar başvuru anında sunulmalı; sonradan gelen belgeler ek beyanla dosyaya girmelidir.
Buradaki bilgiler genel niteliklidir; işlemin yapısı, tutarı ve tarafların sıfatı izlenecek yolu değiştirir. Bloke bildirimini aldığınız gün belgelerinizle birlikte hukuki destek almanız, süre yönetimi bakımından belirleyici olur.