Bir banka ya da kripto varlık hizmet sağlayıcı nezdindeki hesabın aniden kullanılamaz hale gelmesi, çoğu kişi için sürecin ilk ve tek işaretidir. Blokenin kaynağı her zaman aynı değildir: kimi zaman 5549 sayılı Kanun kapsamındaki şüpheli işlem bildirimi, kimi zaman 5411 sayılı Bankacılık Kanunu çerçevesindeki kurum içi tedbir, kimi zaman da ceza soruşturması kapsamında verilmiş bir elkoyma kararı söz konusudur. İtirazın hangi mercie yapılacağı, doğrudan bu ayrıma bağlıdır.
Önce Blokenin Kaynağını Belirleyin
Kurum içi risk kararı ile adli mercii kararı birbirinden çok farklı sonuçlar doğurur. Adli bir karar varsa itiraz ceza usulü içinde yürür; kurum kendi değerlendirmesiyle işlem kısıtlamışsa muhatap doğrudan kurumdur. Müşteri hizmetlerinden alınan sözlü bilginin hiçbir kıymeti yoktur; yazılı talep gönderip yazılı cevap almak, dosyanın ilk gerçek delilidir.
İzlenecek Sıra
- Hesabın hangi tarihte ve hangi kapsamda kısıtlandığı yazılı olarak sorulur.
- Kısıtlamanın adli karara mı yoksa kurum kararına mı dayandığı öğrenilir.
- Adli karar varsa dosya numarası üzerinden kısıtlı da olsa inceleme talebi yapılır.
- Blokeye konu para hareketlerinin kaynağı belge zinciriyle kurulur.
- İtiraz dilekçesi, tüm hesap yerine gerekiyorsa belirli tutar ve işlemler yönünden kısmi çözüm talebini de içerir.
Delil Eksikliğinin En Yıkıcı Olduğu Nokta
- Paranın kaynağını gösteren satış, miras, kredi ya da ücret belgelerinin toplanmaması
- Karşı hesap sahipleriyle olan ticari ilişkinin sözleşmeyle desteklenmemesi
- Kripto işlemlerinde borsa çıktılarının ve cüzdan hareketlerinin bütün olarak sunulmaması
- Yüksek tutarlı nakit hareketlerinin iktisadi açıklamasının yapılmaması
- Kuruma yapılan başvuruların yazılı kayda geçirilmemesi
Ceza Boyutu ile Mali Boyutun Ayrılması
Aklama iddiası TCK'nın 282. maddesi kapsamında değerlendirilir ve öncül bir suçtan elde edilen değerin varlığını gerektirir. Buna karşılık kripto varlık alanındaki idari düzenlemeler ve SPK çerçevesindeki yükümlülükler, ceza sorumluluğundan bağımsız olarak hizmet sağlayıcıya kendi tedbirlerini uygulama yükü getirir. Bu iki hattı ayırmadan yazılan itiraz dilekçeleri, çoğu zaman yanlış mercie hitap eder.
Kısmi Çözümün Değeri
Tüm hesabın tek kalemde açılması her zaman gerçekçi değildir. Kaynağı tereddütsüz belgelenen tutarlar bakımından kısmi serbestlik talebi, hem karşı tarafa somut bir değerlendirme imkanı verir hem de dosyanın iyi niyet çerçevesini güçlendirir. Bu talep, tutar ve işlem bazında ayrıştırılarak yazıldığında sonuç alma ihtimali artar.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Blokenin dayanağı, kurumun niteliği ve işlem hacmi değiştikçe izlenecek yol tümüyle farklılaşır; hesap hareketlerinizi ve yazışmalarınızı bir hukukçuyla birlikte değerlendirmeniz gecikmeyi önler.