Banka ya da ödeme kuruluşu nezdindeki hesaba erişimin aniden kapanması, çoğu kişi için sürecin ilk ve tek bilgisidir. Oysa blokenin kaynağı adli bir tedbir de olabilir, kurum içi bir risk kararı da. 5411 ve 5549 sayılı kanunlar ile ödeme hizmetleri ve kripto varlık alanına ilişkin düzenlemeler farklı mekanizmalar öngördüğünden, doğru dilekçenin yazılabilmesi için önce kaynağın belirlenmesi gerekir.
Kaynağı Ayırt Etmek: Adli mi, İdari mi, Kurum İçi mi
- Cumhuriyet savcılığı veya mahkeme kararına dayanan el koyma ya da tedbir
- Yükümlülük denetimi kapsamında yapılan işlem kısıtı
- Kuruluşun kendi risk politikası gereği uyguladığı geçici kısıt
- Bir başka dosyadan gelen haciz ya da tedbir müzekkeresi
Kuruluştan alınacak yazılı bilgi talebi ve varsa dosya numarası, izlenecek yolu belirleyen ilk belgedir.
Savcılık Sürecinde Dilekçenin Eki Belirleyicidir
Hesaba giren paranın kaynağının izlenebilir olması, savunmanın merkezindedir. Dilekçeye eklenmesi beklenen belgeler tipik olarak şunlardır: işlem geçmişinin tam dökümü, karşı taraflarla yapılmış sözleşmeler, fatura ve irsaliyeler, ticari faaliyeti gösteren kayıtlar, kripto varlık işlemlerinde platform işlem raporları ve cüzdan hareketlerini gösteren çıktılar. Eksik döküm sunulması, dosyanın tamamlanmasını beklerken tedbirin uzamasına yol açar.
Aklama İsnadına Karşı Yapılanma
TCK'nın suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklamaya ilişkin hükmü kapsamında yürütülen soruşturmalarda tartışma, işlemin kendisinden çok öncül suçla bağın kurulup kurulamadığında düğümlenir. Bu nedenle savunma, işlemin ticari gerekçesini ve karşılığında sağlanan mal veya hizmeti somut belgeyle göstermeye odaklanmalıdır. Aracı olarak kullanıldığını ileri süren kişiler bakımından ise iletişim kayıtları ve talimat yazışmaları önem kazanır.
Adım Sırası
- Kuruluştan blokenin dayanağı ve dosya bilgisi yazılı olarak istenir.
- Adli bir tedbir varsa dosyaya vekâletle müracaat edilip kısıtlama durumu öğrenilir.
- İşlem dökümü ve sözleşmeler kronolojik bir tabloya bağlanır.
- Tedbirin kaldırılması ya da kısmen serbest bırakılması talebi, hangi tutarın hangi işleme ait olduğu gösterilerek yazılır.
- Talebin reddi hâlinde öngörülen itiraz merciine süresinde başvurulur.
Kapanış
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme niteliğindedir. Bu dosyalarda süreç hem ceza hem de idari boyutta ilerleyebildiğinden, hesabın kısıtlandığı ilk günlerde belge toplanmasına başlanması ve hukuki desteğin bu aşamada devreye girmesi sürecin uzamasını önler.