Maaş haczi, borçlunun günlük yaşamını doğrudan etkilediği için hızlı hareket edilmesi gereken icra işlemlerindendir. Ancak uygulamada yapılan başvuruların önemli bölümü, talebin yanlış adlandırılması veya belge sunulmaması nedeniyle sonuçsuz kalır. Aşağıda İİK ve HMK çerçevesinde, hangi yolun hangi durumda işlediği ele alınmıştır.
Maaşın Ne Kadarı Haczedilebilir
Kural olarak maaş ve ücretlerin tamamı haczedilemez; İİK, belirli bir orandan az olmamak üzere kısmi haciz öngörür. Nafaka alacakları bakımından ise farklı bir rejim uygulanır. Borçlunun ailesinin geçimi için zorunlu olan kısım dışarıda bırakılacağından, hane geliri ve zorunlu giderler dosyaya belgeyle yansıtılmalıdır. Emekli aylıkları ve bazı sosyal yardımlar bakımından özel kanunlardaki koruma hükümleri ayrıca değerlendirilir.
Şikâyet mi, İtiraz mı, Taksitlendirme mi
- Şikâyet: Haczin kanuna aykırı biçimde uygulanmasına karşıdır ve icra mahkemesine yapılır; kural olarak yedi günlük süreye tabidir, kamu düzenine aykırı hâllerde süre aranmaz.
- İtiraz: Borcun kendisine, miktarına veya imzaya yöneliktir; ödeme emri aşamasında ve kısa süre içinde ileri sürülür.
- Taksitlendirme: Borcun varlığı kabul edilerek icra dairesinde yapılan bir taahhüttür; ihlali ayrı sonuçlar doğurur.
İcra Dairesine ve Mahkemeye Sunulacak Belgeler
- Güncel maaş bordrosu ve banka hesap dökümü
- Kira sözleşmesi, fatura ve düzenli ödeme kayıtları
- Bakmakla yükümlü olunan kişilere ilişkin nüfus kaydı
- Aynı maaş üzerinde başka haciz varsa sıra cetveline esas dosya bilgileri
- Sağlık giderleri varsa rapor ve ödeme belgeleri
İşveren Tarafındaki Hatalar Ayrı Bir Sorun Yaratır
İşverenin kesinti oranını yanlış uygulaması, ikramiye ve yol yardımı gibi kalemleri hatalı değerlendirmesi ya da hacze rağmen kesinti yapmaması, borçlu kadar alacaklıyı da etkiler. Bu durumda muhatap icra dairesine yazılan bir talep genellikle yeterli olmaz; hatalı işlemin şikâyet yoluyla icra mahkemesine taşınması gerekir. Kesintinin başladığı ay ile bildirimin dosyaya girdiği ay arasındaki fark da kayıtla ortaya konmalıdır.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. Haczin dayandığı takip türü, alacağın niteliği ve borçlunun gelir yapısı sonucu değiştirir; itirazınızı hazırlamadan önce dosya örneğiyle birlikte değerlendirme almanız önerilir.