Bir icra dosyasında e-haciz uygulaması ile satış aşaması birbirinden farklı iki hukuki andır. Banka hesabına elektronik haciz düştüğünde yapılacak başvuru ile ihale sonrasında yapılacak başvuru aynı değildir; borçlunun en sık kaybettiği nokta da tam burada, yanlış işleme yönelen bir dilekçenin süre içinde etkisiz kalmasıdır. Bu rehber, İcra ve İflas Kanunu ile HMK çerçevesinde başvuru sırasını ve dosyayı taşıyacak belgeleri ele alıyor.
Hangi işleme karşı çıkıldığı önce netleşmeli
Uygulamada üç ayrı yol karıştırılır: ödeme emrine itiraz icra dairesine yapılır ve takibi durdurmaya yöneliktir; haciz işleminin usulsüzlüğü ise icra dairesine değil, icra mahkemesine şikâyet yoluyla taşınır; satış ve ihale aşamasındaki sakatlıklar için ise ihalenin feshi talebi gündeme gelir. Aynı dilekçeye üç iddiayı birden yazmak yerine, hangi işlemin hangi tarihte öğrenildiğini belirtip her biri için ayrı talep kurmak daha güvenli sonuç verir.
E-hacizde en çok tartışılan hususlar
Elektronik haciz, hesabın niteliğine bakılmaksızın toplu biçimde uygulanabildiğinden, haczedilmezlik iddiaları sonradan ileri sürülür. Maaş ve ücret hesaplarında kanunun izin verdiği kısmın aşılması, emekli aylığına borçlunun açık muvafakati olmadan haciz konulması, aynı alacak için birden fazla bankada mükerrer bloke bırakılması sık rastlanan durumlardır. Bu iddiaların hiçbiri soyut beyanla kabul görmez; hesabın hangi ödemeyi taşıdığı belge ile gösterilmelidir.
Delil eksikliğinin dosyayı çökerttiği noktalar
- Hesap dökümünün yalnızca bakiyeyi gösteren ekran görüntüsüyle sunulması, ödemenin kaynağını göstermemesi
- Maaş veya nafaka niteliğini kanıtlayan işveren yazısı ya da kurum belgesinin dosyaya konulmaması
- Haciz ihbarnamesinin tebliğ tarihini gösteren parçanın temin edilmemesi
- Satışa esas kıymet takdirine süresinde itiraz edilmemiş olması
- İhale ilanının usulüne uygun yapılmadığı iddiasının ilan örneğiyle desteklenmemesi
İhalenin feshi talebinde dosyayı güçlendiren belgeler
Satış aşamasına ilişkin başvurularda mahkeme, iddia edilen sakatlığın sonuca etkili olup olmadığını inceler. Bu nedenle kıymet takdiri raporu, satış ilanının yayımlandığı mecra kaydı, tebligat evrakı ve varsa taşınmazın güncel değerini gösteren bağımsız değerleme, talep dilekçesiyle birlikte sunulmalıdır. Zarar unsuru somutlaştırılmadığında, biçimsel bir eksiklik tek başına fesih sonucunu doğurmayabilir.
Süre yönetimi için pratik yöntem
- Dosyadaki her işlem için öğrenme veya tebliğ tarihi ayrı satıra yazılır.
- Tebligat parçaları dosyadan alınıp tarih sırasına dizilir.
- Hesap hareketleri, haciz tarihinden en az birkaç dönem geriye gidecek şekilde temin edilir.
- Talep dilekçesine, hangi belgenin hangi iddiayı karşıladığı numaralandırılarak eklenir.
Burada anlatılanlar genel nitelikte bilgilendirmedir. Takibin türü, alacağın niteliği ve dosyadaki işlem sırası sonucu tümüyle değiştirebileceğinden, kendi dosyanız için avukat desteğiyle ayrı bir değerlendirme yapılması yerinde olur.