Kripto varlık üzerinden gerçekleşen dolandırıcılıklarda dosyanın kaderini belirleyen soru genellikle failin kim olduğu değil, paranın nereye gittiğidir. Transferler kısa sürede birden fazla cüzdan ve platform arasında dolaştırıldığından, izleme zinciri erken kurulmazsa sonradan tamamlanması güçleşir.
Fonun ilk çıkış noktasını sabitlemek
İzleme her zaman banka hesabından yapılan ilk aktarımdan başlar. Bu aşamada 5411 sayılı Kanun kapsamında faaliyet gösteren kuruluşlardaki kayıtlar ile alıcı hesabın bilgileri belirleyicidir. Fon kripto varlığa dönüştükten sonra da çıkış noktasındaki bu kayıt, zincirin ilk halkası olarak dosyada kalır. Şikâyet dilekçesinin bu halkayı açıkça göstermesi, soruşturmanın hangi yönde yürüyeceğini belirler.
Aklama boyutu ve bildirim yükümlülükleri
Elde edilen değerin başka varlıklara dönüştürülerek kaynağının gizlenmesi hâlinde TCK'nın 282. maddesindeki suçun gündeme gelip gelmediği ayrıca değerlendirilir. 5549 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlü kuruluşların bildirim ve kayıt tutma yükümlülükleri ile SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri, platform tarafında hangi kaydın bulunması gerektiğini gösterir. Bu kayıtların istenmesi talebi dilekçede açıkça yer almalıdır.
İzleme zincirinde en sık kopan halkalar
- Cüzdan adreslerinin ve işlem kimliklerinin hiç kaydedilmemesi
- Platform üzerindeki hesap yazışmalarının ve destek kayıtlarının silinmesi
- Yatırım vaadini içeren mesajların yalnızca sözlü olarak aktarılması
- Aracı kişilere yapılan ödemelerin dosyada gösterilmemesi
- El koyma talebinin geç yapılması ve varlığın hareket ettirilmesi
Adımların sıralaması
- Tüm transfer kayıtları tarih, tutar ve alıcı bilgisiyle tek bir tabloya çıkarılır.
- İşlem kimlikleri ve cüzdan adresleri ayrı bir ek olarak hazırlanır.
- Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunulurken, ilgili kuruluşlardan kayıt istenmesi ve varlıklara yönelik koruma tedbiri talebi açıkça yazılır.
- Yurt dışı platform söz konusuysa hangi kuruluştan hangi bilginin isteneceği somut olarak belirtilir.
- Takipsizlik kararı verilirse, itirazda hangi araştırmanın yapılmadığı tek tek gösterilir.
Gerçekçi beklenti kurmak
Fonun bir bölümünün geri alınabilmesi, çoğu zaman ilk günlerdeki hızla doğrudan ilişkilidir. Zincirin geç kurulduğu dosyalarda ceza soruşturması sürse bile varlığın bulunması zorlaşır. Bu nedenle şikâyetin ardından da kayıt toplama işi bırakılmamalı, yeni tespitler ek dilekçelerle dosyaya kazandırılmalıdır.
Bu metin genel bilgi vermek amacıyla yazılmıştır. İşlem yapısı ve kullanılan platform sürecin işleyişini değiştirdiğinden, kayıp fark edildiği anda hukuki destek alınması önem taşır.