Kripto varlık üzerinden yürüyen dolandırıcılıklarda kayıp genellikle iki aşamada gerçekleşir: önce banka hesabından bir aracıya para gönderilir, sonra bu para zincir üzerinde birden çok cüzdana bölünerek dağıtılır. Kayıp tutarının bir bölümünün geri alınabilmesi neredeyse tamamen ilk aşamada bırakılan izin ne kadar hızlı takip edildiğine bağlıdır.
Para İzini Dondurmaya Yönelik İlk Adımlar
- Bankaya yazılı başvuruyla gönderim işleminin iadesi ve karşı hesabın incelenmesi talep edilir; sözlü bildirimle yetinilmez.
- Cumhuriyet başsavcılığına yapılan şikâyette, karşı hesap ve cüzdan adresleri kalem kalem yazılarak el koyma ve bloke talebi ayrıca dile getirilir.
- Platform üzerinden işlem yapıldıysa aynı gün destek kaydı açılır; kayıt numarası ve yanıt metinleri saklanır.
- Şüpheli işlem bildirimi mekanizmasının işletilmesi için 5549 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülüklere dosyada açıkça atıf yapılır.
Toplanacak Kayıtlar
- Banka gönderimlerinin tarih, saat, tutar ve karşı IBAN bilgisiyle dökümü.
- Cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri; zincir üzerindeki hareketin ekran kaydı yerine adres listesi hâlinde çıkarılması.
- Yatırım vaadini içeren mesajlaşma geçmişinin, gönderici hesap bilgisiyle birlikte kesintisiz aktarımı.
- Sözde platformun alan adı, kayıt bilgisi ve erişim tarihinin belgelenmesi.
- Kâr gösteren ekran görüntüleri; bunlar sonradan gerçek dışı beyanı ispat açısından değerlidir.
Kurumlar Nezdinde İtiraz Yolları
Bankanın işlemi gerçekleştirmesi tek başına sorumluluk doğurmaz; tartışma, 5411 sayılı Kanun kapsamındaki özen yükümlülüğünün ve müşteri tanıma süreçlerinin somut olayda nasıl işletildiği üzerinde yürür. Alışılmış işlem profiline aykırı, kısa aralıklı ve artan tutarlı gönderimlerde ek doğrulama yapılıp yapılmadığı ayrıca sorgulanabilir. Bankanın cevabı yetersiz kaldığında kurumsal şikâyet mekanizmalarına başvuru, dosyayı hukuk davası öncesinde belgelendirmek bakımından işlevlidir.
Sıcak Bakılan İki Yanlış
Birincisi, paranın izlenebilir olduğu düşüncesiyle şikâyeti geciktirmektir; zincir kaydı kalıcı olsa da hesapların boşaltılması hızlıdır. İkincisi, kendisine gelen parayı başkasına aktaran kişilerin durumudur: aracı hesap kullandırmak, TCK'nın 282. maddesi kapsamındaki aklama tartışmasını gündeme getirebileceğinden, mağdur sıfatıyla hareket edildiği düşünülen hâllerde bile hesap hareketleri savunma açısından baştan derlenmelidir. SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri kapsamında platformun yetkili olup olmadığı da ayrı bir başlık olarak incelenir.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir; her dosyada para akışı farklı olduğundan, başvuru metinleri hazırlanmadan önce hukuki değerlendirme alınması önerilir.