Sahte yatırım platformları, sözde kripto danışmanları veya yüksek getiri vaadiyle yapılan yönlendirmeler sonucu para kaybeden kişiler için ilk saatler belirleyicidir. Paranın izini sürmek, hesap hareketlerini korumak ve doğru merciye zamanında başvurmak, sonradan telafisi güç sonuçları önler. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ve 5549 sayılı Kanun çerçevesindeki bildirim mekanizmaları, SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ve TCK'nın 282. maddesindeki aklama suçu bu dosyaların hukuki çerçevesini oluşturur.
İlk 48 Saatte Yapılması Gerekenler
Transferin durdurulması ya da bloke edilmesi ihtimali zamanla hızla azalır. Bu nedenle işlem fark edilir edilmez bankaya yazılı bildirim yapılmalı, işlemin yetkisiz veya yanıltma sonucu gerçekleştiği açıkça belirtilmelidir. Telefonla yapılan görüşme tek başına yeterli değildir; bildirim tarih ve saatiyle kanıtlanabilir olmalıdır. Aynı anda savcılığa şikâyet dilekçesi verilerek alıcı hesaplar üzerinde tedbir talep edilmesi de düşünülmelidir.
Bankaya İtirazda Hangi Belgeler Toplanır?
- İşlem dekontları ve hesap ekstresinin ilgili dönem dökümü
- Platformla yapılan yazışmalar, ekran kayıtları ve sözde sözleşme metinleri
- Yönlendirmenin yapıldığı telefon numarası, ileti ve arama kayıtları
- Alıcı hesap bilgileri ve varsa aracı kişilere ait kayıtlar
- Bankaya yapılan bildirimin ulaştığını gösteren kayıt
Başvuru Merciini Doğru Seçmek
- Bankanın müşteri şikâyet birimine yazılı itiraz sunulur.
- Yanıt alınamazsa denetleyici kuruma bildirim yolu değerlendirilir.
- Suç şüphesi bakımından Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunulur.
- Alıcı hesaplar tespit edilirse hukuk yargılamasında tedbir talep edilir.
- Kripto varlık işlemlerinde hizmet sağlayıcının yetkili olup olmadığı araştırılır.
Delil Eksikliğinin Doğurduğu Kayıp
Bu dosyalarda en sık görülen sorun, mağdurun parayı kendi iradesiyle gönderdiği görüntüsünün oluşmasıdır. Yanıltmanın nasıl gerçekleştiğini gösteren ileti zinciri korunmadığında, olay basit bir yatırım zararı gibi değerlendirilebilir. Uygulamalardan silinen sohbetler, kapatılan hesaplar ve el değiştiren telefon numaraları nedeniyle kayıtların yedeklenmesi, dosyanın kaderini belirleyen adımdır. Zararın kapsamı da tek bir transferle sınırlı görülmemeli, komisyon adı altında yapılan ek ödemeler ayrı kalem olarak listelenmelidir.
Ret Cevabına Karşı İkinci Aşama
Banka çoğu zaman işlemin müşteri talimatıyla yapıldığını belirterek talebi reddeder. İtirazın ikinci aşamasında tartışma, işlem güvenliği ve şüpheli işlem yükümlülükleri üzerinden kurulmalıdır: alışılmışın dışında tutar ve sıklıkta hareket, kısa sürede birden çok alıcıya transfer, ilk kez kullanılan alıcı hesaplar gibi unsurlar somut olarak gösterilmelidir.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir ve her dosyanın para akışı farklıdır. Kayıp tutarı, transferin yöntemi ve karşı tarafın konumu izlenecek stratejiyi değiştireceğinden, en kısa sürede bir hukukçuya başvurmanız önem taşır.