Bir hesabın bloke edilmesi ya da işlemlerin kısıtlanması, çoğu zaman kişiye herhangi bir gerekçe iletilmeden gerçekleşir. Bu noktada yapılacak ilk iş, kısıtlamanın kaynağını doğru teşhis etmektir: banka kendi iç değerlendirmesiyle mi hareket etmiştir, yoksa adli bir el koyma kararı mı vardır? Yanlış teşhis, itirazın yanlış mercie yapılmasına ve sürelerin boşa harcanmasına yol açar.
Kısıtlamanın Kaynağını Ayrıştırmak
5411 sayılı Kanun kapsamındaki bankacılık ilişkisinden doğan bir kısıtlama ile 5549 sayılı Kanun çerçevesinde şüpheli işlem bildirimi sonrası gelişen süreç aynı şey değildir. Adli mercilerce verilmiş bir el koyma kararı varsa yol ceza muhakemesi hükümlerine göre işler; banka kendi risk politikası gereği işlem kısıtlaması uygulamışsa önce yazılı başvuru ve müşteri şikâyet mekanizması devreye girer. TCK kapsamındaki aklama isnadı söz konusuysa dosya bütünüyle farklı bir hazırlıkla yürütülür.
Fon Kaynağı Dosyasının Kurulması
- Hesaba giren her önemli tutar için kaynağını gösteren belge eşleştirilir.
- Ücret, kira, satış bedeli, miras veya ortaklık payı gibi kalemler ayrı başlıklara ayrılır.
- Kripto varlık alım satımı varsa platform çıktıları ve cüzdan hareketleri kronolojik sıraya konur.
- Vergisel beyanlar ile hesap hareketleri arasındaki uyum tablo hâlinde gösterilir.
- Üçüncü kişilerden gelen transferlerde ilişkinin dayanağı yazılı olarak açıklanır.
Kripto Varlık İşlemlerinde Ek Hassasiyet
Sermaye piyasası mevzuatında kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemelerin yürürlüğe girmesiyle, platform üzerinden yapılan işlemlerin izlenebilirliği arttı. Bu durum, kaynağı belgelenebilen işlemler bakımından savunmayı kolaylaştırırken, yalnızca cüzdan adresleri arasında dolaşan ve karşılığı gösterilemeyen transferler bakımından riski büyütür. Peer to peer yöntemiyle yapılan alım satımlarda karşı tarafın kimliği ve işlemin dayanağı kayıt altına alınmalıdır.
İtiraz Metninde Kaçınılması Gereken Hatalar
- Tüm hesap hareketlerini tek cümleyle ticari faaliyet diye tanımlamak
- Belge sunmadan yalnızca kısıtlamanın haksızlığını ileri sürmek
- Adli el koyma varken bankaya, banka kısıtlaması varken adli mercie başvurmak
- İtirazın süresini kararın öğrenildiği tarihe göre hesaplamayı ihmal etmek
- Mağduru olunan bir dolandırıcılık nedeniyle hesabın kullanıldığı durumda şikâyet dosyasını hiç eklememek
Paralel Yürütülmesi Gereken Adımlar
Hesabın açılması beklenirken maaş, kira ve vergi ödemeleri için alternatif bir düzen kurulması pratik bir zorunluluktur. Ayrıca kişi kendi iradesi dışında bir para trafiğine aracı kılınmışsa, bu durumun ayrı bir suç duyurusuyla kayda geçirilmesi savunmayı güçlendirir. Kaynağı belgelenemeyen tek bir kalem bile bütün dosyanın güvenilirliğini etkileyebileceğinden, eksik bırakılan başlık sonradan tamamlanmak yerine baştan tespit edilmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Hesap kısıtlamasının dayanağı ve isnadın kapsamı dosyadan dosyaya değiştiğinden, itiraz dilekçesi yazılmadan önce belgelerin bir avukatla birlikte gözden geçirilmesi uygun olur.