Haczedilen malın satışa çıkarılması, borçlu açısından sürecin en hızlı ilerleyen bölümüdür. İİK'nın takip ve satışa ilişkin düzenlemeleri ile HMK'nın tamamlayıcı usul kuralları birlikte işlerken, borçlunun kullanabileceği hakların çoğu belirli aşamalara bağlıdır. Aşama geçtikten sonra ileri sürülen en haklı itiraz bile dinlenmez. Bu nedenle burada anlatılan sıra, içerikten önce zamanlamayla ilgilidir.
Süreç nerede durdurulabilir
Satış aşamasında borçlunun önünde birbirinden farklı üç kapı vardır: takibin kendisine yönelik itiraz ve şikâyet yolları, hacze ilişkin şikâyet, satış işlemine ve ihaleye yönelik başvurular. Bunlar birbirinin yerine geçmez. Örneğin borcun esasına ilişkin bir tartışma, ihale aşamasında ilk kez gündeme getirildiğinde sonuç doğurmaz. Dosyanın hangi aşamada olduğunu görmek için takip dosyasının tam dökümünün alınması ilk adımdır.
Kıymet takdiri: sessiz kalınan en kritik aşama
Malın değerinin düşük belirlenmesi, satış bedelinin de düşük kalması demektir. Kıymet takdiri raporuna karşı yapılacak itiraz, süresi içinde ve gerekçeli olmalıdır. Burada işe yarayan deliller şunlardır:
- Aynı bölgede yakın tarihli emsal satış verileri
- Taşınmazın imar durumu ve yapı kayıt bilgileri
- Raporda dikkate alınmayan eklenti, tadilat veya kullanım alanı
- Gerekiyorsa alınacak uzman görüşü
Yalnızca değer düşük belirlenmiştir denilerek yapılan itiraz, karşılaştırma verisi içermediği için sonuç vermez.
Tebligat kayıtları hangi noktada işe yarar
Satış sürecinde yapılan bildirimlerin usulüne uygunluğu, borçlunun sonraki başvurularının dayanağını oluşturur. Tebliğ evrakının kime, hangi adreste ve hangi şerhle teslim edildiği incelenmelidir. Adres kayıt sistemindeki durum ile fiilî teslim arasındaki uyumsuzluk, dosyada gözden kaçan bir başlıktır.
İhalenin feshi talebinde ispat yükü
İhalenin feshi istemi, soyut şikâyetle değil somut aykırılıkla yürür. Talep edilirken hangi işlemin hangi kuralı ihlal ettiği ve bu ihlalin sonucu nasıl etkilediği ayrı ayrı gösterilmelidir. Zarar unsurunun açıklanmadığı başvurular, teknik olarak doğru olsalar bile karşılıksız kalabilir.
Satış dışı çözüm arayışları
- Alacaklıyla yapılandırma görüşmesi ve yazılı protokol denemesi
- Borçlunun kendi bulduğu alıcıyla satış imkânının değerlendirilmesi
- Haczedilemeyen mal ve haklar bakımından durumun kontrolü
- Birden fazla dosya varsa takiplerin birlikte ele alınması
Aktarılanlar genel bilgi niteliğindedir. Satış aşamasındaki dosyalarda süreler kısa ve etkileri kalıcı olduğundan, takip dökümü incelenmeden adım atılmaması ve profesyonel destek alınması önerilir.