Ödeme emri tebliğ edildiğinde borçlunun elindeki en güçlü araç, kısa süre içinde yapılacak itirazdır. Ancak bu itirazın nereye yapılacağı, hangi hususun ayrıca ve açıkça belirtilmesi gerektiği ve sonrasında dosyanın hangi mahkemeye taşınacağı çoğu zaman karıştırılır. Aşağıda İİK ve HMK ekseninde itirazın mercii, yetki boyutu ve belge eksikliğinin yarattığı risk ele alınmaktadır.
İtiraz Nereye Yapılır?
İlamsız takipte ödeme emrine itiraz, mahkemeye değil takibin yürütüldüğü icra dairesine yapılır ve süre tebliğden itibaren yedi gündür. Mahkemeye verilen dilekçe bu süreyi durdurmaz; süre dolduğunda takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir. İmzaya itiraz ediliyorsa bunun ayrıca ve açıkça belirtilmesi gerekir; sadece borca itiraz edildiğinde imza ikrar edilmiş sayılır ve savunmanın en önemli dayanağı kaybedilir.
Yetki İtirazı Aynı Dilekçede İleri Sürülmelidir
Takibin yapıldığı icra dairesinin yetkisiz olduğu düşünülüyorsa, bu itiraz da yedi günlük süre içinde ve esasa ilişkin itirazla birlikte ileri sürülmelidir. Sonradan gündeme getirilen yetki itirazı dinlenmez. Yetki itirazında yalnızca mevcut dairenin yetkisiz olduğunu söylemek yetmez; yetkili sayılan yerin de gösterilmesi beklenir. Borçlunun yerleşim yeri ile sözleşmedeki ifa yeri farklıysa, bu ayrım dilekçede açıkça kurulmalıdır.
İtirazdan Sonra Hangi Mahkeme Devrede?
İtiraz takibi durdurur; bundan sonra hamle alacaklıdadır. Elinde İİK anlamında belge bulunan alacaklı icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir; bu yol dar yetkili ve belgeye dayalı bir incelemedir. Böyle bir belge yoksa genel mahkemede itirazın iptali davası açılır ve uyuşmazlık tanık dahil her türlü delille tartışılır. Borçlu açısından bu ayrım kritiktir: icra mahkemesinde dinlenmeyen bir savunma, genel mahkemede sonuca etki edebilir.
Delil Eksikliği ve İnkâr Tazminatı Riski
İtiraz, dayanaksız yapıldığında bedelsiz değildir; haksız çıkan taraf aleyhine tazminata hükmedilebilir. Bu nedenle itiraz öncesi şu kontroller yapılmalıdır:
- Ödeme yapılmışsa dekont, makbuz ve banka kayıtlarının eksiksiz toplanması
- Borcun kaynağı olan sözleşmenin ve varsa cari hesap ekstresinin incelenmesi
- Zamanaşımı iddiası varsa dayanak tarihlerin belgeyle gösterilmesi
- Tebliğ tarihinin tebligat evrakından doğrulanması
Kapanış
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir; takibin türü, dayanak belge ve tebliğ tarihi sonucu değiştirir. Ödeme emri eline ulaşan kişinin, yedi günlük süre işlerken vakit kaybetmeden icra hukuku alanında çalışan bir avukata danışması önerilir.