İcra takibinde en pahalı hata, ödeme emrini "nasılsa itiraz ederim" diyerek bir kenara koymaktır. İİK ve HMK çerçevesinde işleyen bu süreçte süreler gün hesabıyla işler ve kaçırıldığında geri alınamaz. Bu rehber, ödeme emrinden haciz sonrasına kadar itiraz ve başvuru adımlarını delil hazırlığı ekseninde ele alıyor.
Takip Türü Belirlenmeden İtiraz Yazılmaz
Genel haciz yoluyla yapılan ilamsız takipte ödeme emrine itiraz süresi yedi gündür ve itiraz doğrudan icra dairesine yapılır. Kambiyo senetlerine mahsus takipte ise itiraz süresi daha kısadır ve itiraz icra mahkemesine yöneltilir; üstelik kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz. İlama dayalı takipte ise itiraz değil, icranın geri bırakılması yolu gündeme gelir. Elinizdeki evrakın üst kısmındaki örnek numarası bu ayrımı gösterir ve ilk okunması gereken bilgidir.
İtirazın Kapsamını Doğru Kurmak
- Borcun tamamına mı, bir kısmına mı itiraz ediliyor?
- İmzaya itiraz varsa bu ayrıca ve açıkça yazılmalıdır; yazılmazsa imza kabul edilmiş sayılır.
- Yetkiye itiraz ediliyorsa yetkili icra dairesi de gösterilmelidir.
- Faiz oranına ya da işlemiş faize itiraz ayrı bir kalem olarak belirtilir.
Haciz Uygulandıktan Sonraki Yollar
- Haczedilmezlik iddiası: maaş, emekli aylığı ya da ev eşyası gibi kalemler için şikâyet yoluna gidilir ve süresi öğrenmeden itibaren işler.
- İstihkak iddiası: haczedilen malın üçüncü kişiye ait olduğu ileri sürülüyorsa, mülkiyeti gösteren belgelerle birlikte süresinde bildirilir.
- Usulsüz tebligat: ödeme emrinin usulüne aykırı tebliğ edildiği öğrenilirse, öğrenme tarihi bildirilerek şikâyet edilir.
- Borç ödendiyse: ödemeyi gösteren dekont ve makbuzlarla itfa ya da imhal iddiası ileri sürülür.
Delil Eksikliğinin Bedeli
İcra hukukunda inceleme dar yetkiyle ve çoğunlukla belge üzerinden yapılır. Bu nedenle "borcum yok" beyanı tek başına sonuç doğurmaz; ödemenin banka kaydı, borcun sona erdiğine dair yazılı belge ya da senedin iadesi gibi somut dayanaklar gerekir. Elden yapılan ödemelerde belge alınmaması, itirazın kaldırılması aşamasında ödemeyi yapan tarafı savunmasız bırakır. Ayrıca haksız itiraz hâlinde tazminata hükmedilebileceği için, itirazın kapsamı gerçekçi kurulmalıdır.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir; takibin dayanağı ve tebligat tarihi izlenecek yolu tümüyle değiştirir. Ödeme emrini aldığınız gün bir hukukçuya danışmanız, yedi günlük süreyi verimli kullanmanın en güvenli yoludur.