Dijital varlık üzerinden gerçekleşen dolandırıcılıklarda mağdurun en büyük dezavantajı, işlemin hızına yetişememektir. Paranın izlenebilmesi, hangi kayıtların ne kadar erken toplandığına bağlıdır. 5411 ve 5549 sayılı kanunlar ile sermaye piyasası düzenlemeleri ve TCK'nın ilgili hükümleri çerçevesindeki bu rehber, iz sürme çalışmasını pratik adımlara ayırır.
İşlem Zincirini Bozmadan Kaydetmek
İlk yapılması gereken, paranın çıkış noktasından son bilinen noktaya kadar olan yolun eksiksiz çıkarılmasıdır. Bunun için şu kayıtlar toplanır:
- Banka havale ve EFT dekontları, açıklama alanları ve alıcı hesap bilgileri.
- Platform üzerindeki işlem geçmişi, yatırma ve çekme kayıtları.
- Cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri, tam ve hatasız biçimde.
- Karşı tarafla yapılan tüm yazışmalar, tarih ve saat bilgisiyle.
Banka Ayağı ile Zincir Ayağını Ayırmak
Dosyanın iki ayrı takip hattı vardır. Klasik bankacılık ayağında hesap sahibi kimliği tespit edilebilir ve işlemin durdurulması için hızlı bildirim anlam taşır. Zincir üzerindeki hareketler ise farklı bir çalışma gerektirir; adreslerin hangi hizmet sağlayıcıya ulaştığının belirlenmesi gerekir. Şikâyet dilekçesinde bu iki hattın ayrı ayrı gösterilmesi, soruşturmanın dağılmasını önler.
Şikâyet Dilekçesinde Ne Talep Edilmeli
- Belirtilen hesaplar üzerinde tedbir uygulanması ve hareketlerin durdurulması.
- İlgili kurumlardan hesap açılış belgeleri ve işlem kayıtlarının istenmesi.
- Platform kayıtlarının ve erişim bilgilerinin talep edilmesi.
- Tanıtım yapılan sosyal medya hesaplarına ilişkin kayıtların temini.
- Ele geçirilen değerlerin iadesine ilişkin talebin baştan yazılması.
El Koyma ve İade Aşaması
Soruşturma sırasında varlıklara el konulması hâlinde, mağdurun bu varlıklar üzerindeki hakkını göstermesi gerekir. Burada da belirleyici olan, paranın kendisine ait olduğunu ve hangi işlemle çıktığını ortaya koyan kayıtlardır. Ödemenin başka bir kişinin hesabından yapılmış olması ya da nakit teslim edilmesi, iade sürecini belirgin biçimde zorlaştırır.
Delil Eksikliğinin En Sık Rastlanan Biçimi
Uygulamada dosyaların büyük bölümünde uygulama üzerinden yapılan görüşmeler silinmiş, sahte platformun ekranları kaydedilmemiş ve ödemeler farklı kişilerin hesaplarına dağıtılmış olarak karşımıza çıkar. Bu nedenle olayı fark ettiğiniz anda cihazınızdaki hiçbir veriyi silmemeniz, hesap kapatma taleplerine hemen yanıt vermeden kayıtları indirmeniz gerekir.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir; işlem yapısı ve tarafların bulunduğu ülke izlenecek yolu değiştirir. Kayıpların büyümemesi için, bildirim ve şikâyet adımlarını hukuki destekle ve gecikmeden planlamanız önerilir.