Bir hesabın aniden kullanılamaz hâle gelmesi, ticari hayatı ve günlük ödemeleri hızla kilitler. Bu dosyalarda ilk yapılması gereken, kısıtlamanın bankanın kendi kararından mı yoksa adli bir tedbirden mi kaynaklandığını ayırt etmektir; çünkü itirazın muhatabı buna göre değişir.
Kısıtlamanın kaynağını belirlemek
Uygulamada üç farklı durum karışır: bankanın 5411 ve 5549 sayılı düzenlemeler kapsamındaki iç kontrol ve şüpheli işlem süreçleri nedeniyle uyguladığı sınırlama, idari nitelikteki tedbirler ve soruşturma kapsamında verilen elkoyma kararları. Bankaya yazılı başvuruda bulunup kısıtlamanın dayanağının ve tarihinin bildirilmesini istemek, sonraki adımların tamamını belirler. Dayanağı bilmeden yazılan itiraz dilekçesi çoğu zaman yanlış mercide kalır.
Paranın kaynağını gösteren belge zinciri
Aklama şüphesine karşı en güçlü cevap, malvarlığının nereden geldiğini kesintisiz gösteren bir zincirdir. Dosyaya şunlar toplanmalıdır:
- Gelirin kaynağını gösteren maaş, kira, satış veya kâr payı belgeleri
- Vergi beyannameleri ve mali müşavir dökümleri
- Taşınmaz veya araç satışı varsa resmî senet ve devir belgeleri
- Havale ve EFT açıklamalarının işlemin gerçek sebebiyle uyumu
- Ticari faaliyette fatura, sözleşme ve sevk belgeleri
Kripto varlık hareketlerinde iz sürme
Fonların bir kısmı kripto varlık platformları üzerinden geçmişse, hesap dökümü tek başına yetmez. Platformdan alınacak işlem geçmişi, cüzdan adresleri ve zaman damgaları ile banka hareketleri eşleştirilmelidir. SPK düzenlemeleri kapsamında faaliyet gösteren hizmet sağlayıcılardan alınan resmî döküm, kaynağın açıklanmasında belirleyici olabilir. Eşleşmeyen tek bir transfer, tüm anlatımı tartışmalı hâle getirir.
Ceza boyutu ile hesap boyutu birlikte yürür
TCK kapsamındaki aklama suçlamasına ilişkin soruşturma sürerken, hesap üzerindeki tedbire karşı ayrı bir hukuki hat yürütülür. Elkoyma kararına karşı itiraz yolu ile ifade ve savunma aşamasında verilecek beyanlar birbiriyle çelişmemelidir. Öncül suç iddiasının ne olduğu netleşmeden yapılan genel savunmalar, dosyada zayıf kalır.
Kısıtlama sürerken zararı sınırlamak
Sürecin uzayacağı öngörülüyorsa, çalışan ücretleri, vergi ve düzenli ödemeler için alternatif planın kurulması gerekir. Ayrıca kısıtlama nedeniyle doğan gecikmelerin sözleşmesel sonuçları karşı taraflara zamanında bildirilmeli, temerrüt iddialarına karşı yazışma kaydı tutulmalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hesap kısıtlamalarında dayanak ve mercii dosyadan dosyaya değişir; belgelerinizle birlikte hukuki değerlendirme almanız süreci kısaltabilir.