Kripto varlık üzerinden gerçekleşen dolandırıcılık dosyalarında sonucu belirleyen şey çoğu zaman hukuki nitelendirme değil, delilin hangi sırayla ve hangi bütünlükte toplandığıdır. Bu rehber; 5549 sayılı Kanun, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, Sermaye Piyasası Kurulunun kripto varlık düzenlemeleri ve TCK 282 çevresinde şekillenen dosyalarda şikâyet öncesi delil paketlemesini ele alır.
Zincir üstü veri ile zincir dışı verinin ayrı toplanması
Kripto dosyasında iki ayrı delil evreni bulunur. Zincir üstü veri, yani cüzdan adresleri, işlem karma değerleri ve transfer zinciri kalıcıdır; sonradan yeniden görüntülenebilir. Zincir dışı veri ise kırılgandır: sahte yatırım panelleri kapatılır, sohbet grupları silinir, kullanıcı erişimi kesilir. Bu nedenle paketlemeye her zaman kaybolma ihtimali yüksek olan zincir dışı veriden başlanır.
Delil eksikliği pratikte nereden doğuyor
- Yatırım panelinin yalnızca telefondan izlenmesi, bakiye ve işlem ekranlarının kaydedilmemesi
- Mesajlaşmaların özet halinde anlatılması, uygulamanın kendi dışa aktarma çıktısının alınmaması
- Transferin dekontu yerine sadece işlem tamamlandı bildiriminin saklanması
- Karşı tarafın kullandığı alan adı, kimlik ve iletişim bilgilerinin olay sırasında not edilmemesi
- Aracılık faaliyetinin yetkili bir kuruluş üzerinden yürüyüp yürümediğinin kayıt altına alınmaması
Paketleme akışı
- Kaybolma riski yüksek ekranlar, tarih ve saat görünecek biçimde kaydedilir.
- Mesajlaşmalar ham dışa aktarım olarak alınır, ayrıca kronolojik bir özet tablosu hazırlanır.
- Para çıkışının tamamı banka veya ödeme kuruluşu kayıtlarıyla eşleştirilir.
- Cüzdan adresleri ile işlem kimlikleri tek bir listede toplanır.
- Her delil, hangi iddiayı desteklediğiyle birlikte etiketlenir.
Kurumsal kaynaktan tamamlanacak boşluklar
Mağdurun elinde bulunmayan verinin bir bölümü yalnızca kurumsal kanaldan gelir. Hesap hareketleri, ödeme kuruluşu kayıtları ve platform tarafındaki kullanıcı bilgileri bu gruptadır. Şikâyet dilekçesinde bu kayıtların hangi kurumdan ve hangi tarih aralığı için isteneceği açıkça yazılmazsa dosya, soruşturma aşamasında eksik veriyle ilerler. Talebin adresli ve somut olması, sonradan kapatılması güç olan boşlukları baştan önler.
Dilekçede delilin sunum biçimi
Delil listesinin uzunluğu tek başına bir değer taşımaz; anlatım ile delil arasındaki bağın kurulmuş olması gerekir. Her iddianın karşısına dayandığı belgenin sıra numarası konulduğunda, dosyayı ilk kez okuyan kişi olay akışını tek seferde görebilir. Bu bağ kurulmadığında kapsamlı bir klasör bile eksik incelemeye açık hale gelir.
Buradaki değerlendirmeler genel niteliktedir ve her dosyanın koşulları farklıdır. Transfer zinciri, kullanılan platformun yapısı ve tarafların sıfatı sonucu değiştirebileceğinden, adım atmadan önce dosyaya özgü hukuki görüş alınması yerinde olur.