Banka hesabına ya da kripto varlık hesabına erişimin bir anda kesilmesi, çoğu zaman kararın kim tarafından ve hangi dayanakla verildiği bilinmeden yaşanır. Oysa itirazın hangi mercie, hangi sürede ve hangi belgeyle yapılacağı doğrudan blokenin kaynağına bağlıdır. Bu rehber, kaynağı tespit etmekten itiraz dilekçesine kadar olan zinciri kurar.
Blokenin Kaynağını Belirlemeden İtiraz Yazılmaz
Uygulamada karşımıza birbirinden farklı üç tablo çıkar: bankanın kendi risk politikası kapsamındaki geçici kısıtlama; 5549 sayılı Kanun çerçevesinde MASAK sürecine bağlı işlem kısıtı; ve bir soruşturma kapsamında verilen adli el koyma kararı. İlk ihtimalde muhatap bankadır ve yazılı talep yeterli olabilir. Son ihtimalde ise muhatap soruşturmayı yürüten savcılık ve karar veren hâkimliktir. Bu nedenle ilk adım, bankadan kısıtlamanın dayanağının yazılı olarak istenmesidir.
İtiraz Penceresi Kısadır
Adli bir karara dayanan el koyma söz konusu ise, CMK’daki genel kural uyarınca karara itiraz süresi öğrenme veya tebliğden itibaren yedi gündür ve itiraz kararı veren mercie sunulur. Süre kaçırılsa dahi el koymanın kaldırılması talebi her aşamada yapılabilir; ancak süresinde yapılan itiraz, dosyanın daha erken incelenmesini sağlar. Şüpheli işlem kapsamında geçici bir askıya alma varsa, bu tedbirin kanunda öngörülen süreyle sınırlı olduğu ve uzatılmadıysa kendiliğinden sona ereceği hatırlanmalıdır.
Paranın Meşru Kaynağını Gösteren Delil Seti
- Gelirin kaynağını gösteren maaş bordrosu, kira sözleşmesi, satış sözleşmesi veya beyanname
- Hesaba giren tutarların karşılığı olan fatura ve sözleşmeler
- Taşınmaz veya araç satışı varsa tapu ve noter kayıtları
- Aile içi transferlerde açıklama satırları ve yazışmalar
- Ticari faaliyet varsa defter kayıtları ve mali müşavir raporu
Delil eksikliğinin en sık görüldüğü nokta, açıklama satırı boş bırakılmış yüksek tutarlı transferlerdir. Bu boşluk sonradan yalnızca beyanla değil, arka plandaki sözleşmeyle kapatılabilir.
Kripto Varlıklarda İz Sürme ve Platform Yazışmaları
- Platformdan işlem geçmişi ve hesap açılış belgeleri resmî olarak talep edilir.
- Cüzdan adresleri ile transfer zinciri kronolojik biçimde çıkarılır.
- Fon girişinin hangi banka kanalından yapıldığı eşleştirilir.
- Karşı tarafın dolandırıcılık şüphesi taşıdığı hâllerde ayrıca suç duyurusu değerlendirilir.
Ceza Dosyası ile Banka İlişkisinin Ayrıştırılması
Blokenin kalkması, ceza dosyasındaki şüphenin ortadan kalkmasına bağlı olabilir. Bu durumda banka ile yürütülen yazışma tek başına sonuç vermez; asıl çaba, soruşturma dosyasına meşru kaynak belgelerinin girmesi yönünde yoğunlaştırılmalıdır. İki hattın karıştırılması, değerli haftaların kaybına yol açar.
Bu metin genel bilgilendirme niteliğindedir. Blokenin dayanağı ve dosyanın aşaması sonucu değiştirdiğinden, işlemlerinizi bir avukatla birlikte planlamanız uygun olur.