Banka veya kripto varlık hesabının aniden kullanılamaz hâle gelmesi, çoğu zaman iki farklı hukuki sebebe dayanır: idari nitelikli bir tedbir ya da soruşturma kapsamında verilmiş adli bir karar. 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar, SPK'nın kripto varlık düzenlemeleri ve TCK 282 çerçevesinde yürüyen bu süreçte, önce blokenin kaynağını doğru tespit etmek gerekir; itiraz yolu buna göre değişir.
Önce Blokenin Kaynağını Tespit Edin
Bankadan alınacak yazılı bilgi, işlemin hangi kararla ve hangi tarihte uygulandığını gösterir. Kaynak bir savcılık ya da hâkimlik kararıysa, dosya numarası öğrenilerek soruşturma dosyasına erişim talebi yapılmalıdır. Gizlilik kararı bulunması hâlinde dahi, kişinin kendi hesabına ilişkin tedbirin varlığı ve dayanağı konusunda talepte bulunulabilir.
Paranın Nereden Geldiğini Belgelemek
- Maaş, kira, satış bedeli gibi gelir kalemleri için sözleşme, fatura ve bordro dosyası.
- Kripto varlık alım satımlarında platform işlem geçmişi ve cüzdan adresi eşleştirmesi.
- Yurt dışı transferlerinde gönderen bilgisi ile transferin hukuki sebebini gösteren yazışma.
- Araç, taşınmaz veya hisse satışlarında tapu, noter ve tescil belgeleri.
Bu belgeler kronolojik bir akış tablosuna dönüştürülmelidir. Dosyaya dağınık biçimde sunulan yüzlerce dekont, açıklayıcı olmaktan çok şüpheyi büyütür.
İtiraz Yolu ve Süresi
Soruşturma kapsamında verilen elkoyma ve benzeri koruma tedbirlerine karşı CMK'da öngörülen itiraz yolu işletilir. Sulh ceza hâkimliği kararlarına itiraz, kararın öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde yapılır ve itiraz mercii dosya üzerinden inceleme yapabilir. Süre kaçırılmışsa, tedbirin kaldırılması talebi her aşamada savcılığa veya mahkemeye ayrıca sunulabilir.
Mağdur ile Şüpheli Konumu Karıştırılmamalı
- Hesabına dolandırıcılık kaynaklı para gönderilen kişi çoğunlukla aracı konumdadır; savunmanın odağı bilgisizliğin ortaya konmasıdır.
- Ticari faaliyet nedeniyle yoğun işlem yapan kişilerde defter ve fatura düzeni belirleyicidir.
- Kendisi mağdur olan kişi, hem şikâyetçi sıfatını hem de iade talebini ayrı dilekçelerle yürütmelidir.
- Üçüncü kişinin hak sahibi olduğu tutarlar için ayrı bir iade talebi gerekir.
Delil Eksikliğinin Somut Bedeli
Kaynağı belgelenemeyen tutar, soruşturma boyunca tedbir altında kalmaya devam eder. Özellikle platform kayıtlarının geriye dönük erişim süresi sınırlı olduğundan, işlem geçmişinin ilk günlerde dışa aktarılıp saklanması gerekir. Sonradan temin edilemeyen kayıt, savunmanın en güçlü halkasını boş bırakır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; işlemin niteliği, soruşturmanın konusu ve kurumların uygulaması sonucu değiştirir. Hesabınıza tedbir uygulandığını öğrendiğinizde, belge derlemesine başlamadan önce ceza hukuku alanında çalışan bir hukukçuyla görüşmeniz yararlı olur.