Kripto varlık ve yatırım platformlarına ilişkin uyuşmazlıklarda hesap blokesi iki farklı kişiyi aynı anda etkiler: parasını kaptıran mağduru ve hesabına bloke konulan hesap sahibini. 5411, 5549 ve TCK'nın malvarlığı aklamaya ilişkin hükümleri ile SPK'nın kripto varlık düzenlemeleri ekseninde bu rehber, her iki durum için ayrı bir usul takvimi önerir.
Önce Blokenin Kaynağını Öğrenmek
Bloke tek bir hukuki kurum değildir. Banka kendi risk politikası gereği işlem kısıtı uygulamış olabilir; MASAK kapsamında bir tedbir söz konusu olabilir; ya da bir soruşturma dosyasında hâkim veya savcılık kararıyla el koyma uygulanmış olabilir. Yapılacak ilk iş, şubeden veya dekont ekranından blokenin dayanağını ve varsa dosya numarasını yazılı olarak öğrenmektir. Dayanak bilinmeden yapılan her başvuru, yanlış mercie gitme riski taşır.
Mağdur Tarafında: İlk Şikâyetin İçeriği
Paranın transfer edildiği hesaba tedbir konulabilmesi için şikâyet dilekçesinin somut olması gerekir. Dilekçede transferin yapıldığı IBAN, işlem tarihleri ve tutarları, platformun adı ve iletişim kanalları tek tek gösterilmelidir. Kripto tarafında ise cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri eklenmelidir; bu kayıtlar zincir üzerinde kalıcıdır ve dosyanın en güçlü unsurudur. Ayrıca ilgili hesaplar bakımından tedbir talebinin dilekçede açıkça yazılması gerekir; talep edilmeyen tedbire kendiliğinden karar verilmesi beklenmemelidir.
Hesabı Bloke Edilen Tarafında: İtiraz Yolu
Adli bir karara dayanan el koyma işlemine karşı itiraz yolu açıktır ve itiraz, kararı veren merciin bağlı olduğu hâkimliğe yapılır. Burada kritik olan, hesaptaki paranın kaynağının hukuka uygun olduğunu gösteren belge zinciridir. Maaş bordrosu, satış sözleşmesi, tapu devri veya ticari faaliyet kayıtları ile paranın giriş yolu adım adım ortaya konmalıdır.
Delil Eksikliği Hangi Noktada Belirleyici Olur
Bu dosyalarda kaybedilen genellikle şu dört kayıttır:
- Platformla yapılan yazışmaların ve vaatlerin ekran kaydı
- Yatırım öncesi gönderilen tanıtım mesajları ve kim tarafından yönlendirildiği
- Para çıkışının banka ve zincir üzerindeki tam izi
- Hesap açılışında verilen kimlik ve doğrulama belgeleri
Uyarı
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; blokenin dayanağı ve dosyanın aşaması izlenecek yolu tamamen değiştirebilir. İşlem kayıtlarıyla birlikte erken bir hukuki değerlendirme almak, geri dönüş ihtimalini korumak bakımından önemlidir.